Interpelacje Poselskie

   Wielce Szanowny Panie Ministrze!

   Stan faktyczny

   W ostatnim czasie pojawiły się sygnały formułowane przez środowiska i organizacje honorowych dawców krwi dotyczące postulowanego przywrócenia możliwości odliczania wartości oddanej krwi określonej według odpowiedniego przelicznika jako darowizny.

   W Polsce jest obecnie ponad 400 tysięcy honorowych krwiodawców. Oddając krew honorowo, nie otrzymują w zamian żadnych korzyści materialnych, kierując się ideą ruchu honorowych krwiodawców, jaką jest niesienie pomocy bliźniemu poprzez jeden z najcenniejszych darów, jaki można ofiarować drugiemu człowiekowi.

   Niestety z roku na rok liczba honorowych krwiodawców, a co za tym idzie, ilość krwi oddanej przez nich spada. Dzieje się tak między innymi z powodu braku stosownych zachęt, także o charakterze prawnym. Do 2003 roku polskie prawo traktowało krew, a dokładnie jej równowartość wyrażoną w złotówkach, jako darowiznę, co umożliwiało odliczanie określonej kwoty od podatku od osób fizycznych, podobnie jak to się miało z innymi rodzajami darowizn pieniężnych czy rzeczowych. Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jednoczesne uchwalenie ustawy o działalności pożytku publicznego uniemożliwiło dokonywanie przedmiotowych odliczeń, ze względu na fakt, że jednostki publicznej służby krwi nie są (i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą być) organizacjami pożytku publicznego. Senatorowie poprzedniej kadencji wystąpili z inicjatywą ustawodawczą, zmierzającą do przywrócenia możliwości odliczania wartości oddanej honorowo krwi jako darowizny (projekt przyjęty 28.04.05 r., do Sejmu wpłynął 29.04.05 r.; druk nr 4055). Jednak senackim projektem ustawy nie zajęły się nawet sejmowe komisje. Środowisko polskich honorowych krwiodawców uważa, że ma takie samo prawo do odliczania od podatku jako darowizny wartości oddanej krwi jak osoby dokonujące darowizn pieniężnych lub rzeczowych na rzecz organizacji pożytku publicznego.

   Oczywiście osoby oddające honorowo krew, kierując się szczytnymi pobudkami, nie uzależniają swojego oddania idei pomocy bliźniemu od korzyści finansowych. Do tego oczywiste jest, że nie sposób realnie wycenić daru, jakim jest ludzka krew. Niemniej jednak systematyczne ograniczanie w ostatnich latach i tak nielicznych przywilejów honorowych dawców krwi, w tym omawianego w interpelacji odliczenia od podatku, może rodzić w tym środowisku przekonanie o niedocenianiu przez państwo ich godnej najwyższego uznania działalności. Zapotrzebowanie na krew i preparaty krwiopochodne w Polsce cały czas się zwiększa. W naszym kraju oddaje się dwa razy mniej krwi niż w krajach Europy Zachodniej. Obecnie honorowym krwiodawcom odebrano możliwość odliczania wartości oddanej krwi określonej według odpowiedniego przelicznika jako darowizny zgodnie art. 26 ust. l pkt 9 lit. a ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z przelicznikiem określonym w kwocie 130 zł za litr krwi można było odliczyć maksymalnie do 780 zł. Kwota, którą w ten sposób uzyskał budżet państwa, jest niewielka.

   Organizacje zrzeszające honorowych krwiodawców wskazują, że wsparcie budżetowe przeznaczone na promowanie krwiodawstwa, przede wszystkim skierowane do Europejskiej Fundacji Honorowego Dawcy Krwi, przekracza wpływy budżetu z tytułu zniesionej ulgi. Kwota przeznaczona na tę fundację przekracza sumę, jaką otrzymuje Polski Czerwony Krzyż. Tymczasem ww. ulga była jednym z głównych instrumentów promocji krwiodawstwa w Polsce i należy obawiać się, że jej zniesienie może spowodować zaburzenia, a nawet załamanie systemu krwiodawstwa. Obecnie nie jest możliwe odliczanie od podstawy podatku kwoty ekwiwalentu za oddaną przez honorowego dawcę krwi w ramach ekwiwalentu za litr krwi. Nowelizacja umożliwiłaby odliczanie od podstawy obliczania podatku kwot ekwiwalentu za oddaną krew określonych zgodnie z przepisami wykonawczymi do ustawy o publicznej służbie krwi. Kwota ta zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie określenia rzadkich grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych wymagających przed pobraniem krwi zabiegu uodpornienia dawcy lub innych zabiegów oraz wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew i związane z tym zabiegi wynosi 130 zł za litr krwi i 170 zł za litr osocza. Skutki finansowe wykonania projektowanej ustawy to ubytek dochodów budżetowych, którego wysokość będzie uzależniona od liczby honorowych dawców krwi, którzy skorzystają z odliczenia. Przy założeniu, iż rocznie krew oddaje 280 tys. osób, maksymalna kwota odliczenia wyniesie 780 zł, a średnia stawka podatkowa osób korzystających z odliczenia wyniesie 24%, skutek budżetowy to:

   - 52,4 mln zł, jeżeli z ulgi skorzystają wszyscy krwiodawcy,

   - 26,2 mln zł, jeżeli z ulgi skorzysta połowa krwiodawców,

   - 5,2 mln zł, jeżeli z ulgi skorzysta 10% krwiodawców.

   Podstawowym skutkiem społecznym nowelizacji jest zwiększenie promocji honorowego krwiodawstwa, a co za tym idzie, poprawa stanu ochrony zdrowia poprzez zwiększenie ilości oddanej krwi i materiałów krwiopochodnych.

   W związku z powyższym postulaty formułowane przez środowiska polskich honorowych krwiodawców wydają się jak najbardziej słuszne i godne poparcia.

   Pytania:

   1. Czy Ministerstwo Zdrowia podziela opinie zawarte w interpelacji?

   2. Czy i ewentualnie kiedy kierowany przez Pana Ministra resort planuje podjęcie stosownych działań dotyczących wystąpienia do Ministra Finansów z odpowiednimi postulatami zmian legislacyjnych, o których mowa w interpelacji?

   Na podstawie art. 193 uchwały Sejmu RP z dnia 30 lipca 1992 Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pani Minister oraz do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania.

   Łączę wyrazy szacunku

   Poseł Jacek Tomczak

   Warszawa, dnia 24 lutego 2006 r.