Szanowny Panie Ministrze! Odnosząc się do działalności rolniczej w zakresie produkcji skrobi, pragnę przedstawić
Szanowny Panie Ministrze! Odnosząc się do działalności rolniczej w zakresie produkcji skrobi, pragnę przedstawić sytuację rolników w regionie miasta Piły.
Rolnicy z tego terenu, produkujący ziemniaki z przeznaczeniem na produkcję skrobi, mają możliwość zawarcia umowy kontraktacji jedynie z jednym Producentem skrobi - firmą ZETPEZET Sp. z o.o. w Pile. Na terenie Powiatu Złotowskiego, w jej imieniu, działa firma ZIEMPIL SA z siedzibą w Pile, która w stosunku do rolników występuje jako Agent i pełnomocnik firmy ZETPEZET - Producenta skrobi. Rolnicy produkujący ziemniaki w tym regionie nie mają możliwości wyboru przedsiębiorstwa, z którym mogliby zawrzeć umowę kontraktacyjną na dostawę ziemniaków.
Jak wynika z otrzymanych informacji, rolnicy zawierają umowy kontraktacyjne jedynie na warunkach, które przedstawi Producent skrobi i działający w jego imieniu Agent, czyli firma ZIEMPIL.
Po zapoznaniu się z umową należy zauważyć, że zawiera podstawowe kwestie dotyczące uzgodnień dostaw ziemniaków, warunków, jakie winny spełniać. Jednak umowa kontraktacji, również ta z 2005 r., zawiera również w Załączniku nr 2 § 6 pkt 6.1.-2. warunki, w odniesieniu do których ˝Agent działa w imieniu własnym˝. Wynika z tego, że umowa kontraktacji daje Agentowi możliwość wykorzystania sytuacji i zmuszania rolnika, któremu zależy na zawarciu umowy na dostawę ziemniaków, do następujących zakupów na rzecz Agenta (czyli firmy ZIEMPIL):
- rolnik zobowiązany jest do zakupu ziemniaków ˝sadzeniaków˝ w ZIEMPILU. Tu warto podkreślić, na jakich zasadach: inny rolnik dostarcza ˝sadzeniaki˝ za ok. 480 zł i dokładnie te same ZIEMPIL nakazuje stronie umowy kontraktacyjnej - Plantatorowi zakupić za cenę z wysoką marżą ok. 900 zł, która nie jest ceną rynkową!
- rolnik zobowiązany jest do zakupu w ZIEMPILU określonej ilości środków chemicznych za cenę znacznie wygórowaną od ceny istniejącej na rynku. Umowa zawiera treść ˝zakup ilości środków według potrzeb˝. Jednak zapotrzebowanie rolnika zależy od uznania Agenta (!), które często przewyższa potrzeby rolników. W przypadku gdyby rolnik nie zapłacił za niezamówione środki chemiczne, wartość za towar zostanie mu naliczona, a należność potrącona z dopłat do produkcji ziemniaków skrobiowych otrzymywanych z Agencji Rynku Rolnego lub ARiMR bądź z należności za dostarczone ziemniaki przez rolnika w ramach umowy.
Niespełnienie jednak jakiegokolwiek z powyższych warunków skutkuje zerwaniem umowy. A należy jednocześnie zauważyć, że postanowienia te nie są bezpośrednio związane z umową, która ma na celu dostawę ziemniaków. Agent - firma ZIEMPIL wykorzystuje sytuację rolnika, monopol na lokalnym rynku w odbiorze ziemniaków skrobiowych i posiadanych kwotach skrobiowych.
Plantatorzy nie mają również prawa do jakichkolwiek sugestii do regulacji warunków umowy ani prawa głosu sprzeciwiającego się narzucanym warunkom kontraktacji na zebraniach z rolnikami, gdyż skutkuje to zerwaniem umowy bądź umowa w ogóle nie zostaje zawarta.
Taką sytuację można by nazwać prawami rynku i konkurencji, gdyby nie fakt, że firma ta wykorzystuje pozycję monopolistyczną na rynku pilskim i przy okazji zawarcia umowy kontraktacji ziemniaków skrobiowych zmusza Plantatorów do wyłączności w dostawie im środków chemicznych i ˝sadzeniaków˝ tych samych, które są dostępne na rynku po cenie niższej.
Pozostając w tematyce, należy również zauważyć, że w ostatnich latach bardzo istotnym problemem, rozszerzającym z każdym rokiem, jest bakterioza, choroba bakteryjna ziemniaków. Corocznie zbiera większe ˝plony˝ i zaczyna być poważnym zagrożeniem dla upraw ziemniaczanych.
Z uwagi na powyższe proszę o odpowiedź:
1. Czy Pan Minister dostrzega problem rolników w rejonie pilskim, którzy będąc zmuszeni do dostawy ziemniaków do jedynego Producenta skrobi i posiadacza kwot skrobiowych, jednocześnie Agent umowy - pełnomocnik Producenta wykorzystuje swoją pozycję pośrednika do własnej działalności zarobkowej przez narzucanie w umowie kontraktacji obowiązku zakupu środków ochrony roślin i sadzeniaków, uzależniając ten zakup od trwania umowy kontraktacji?
2. Czy powyższe zgodne jest z regulacją Ministerstwa Rolnictwa dotyczącą kontraktacji dostaw ziemniaków skrobiowych i rynku skrobiowego? Jakie Ministerstwo Rolnictwa daje zabezpieczenia dla rolników?
3. Jakie Pan Minister podejmie działania, aby rolnicy z rejonu Piły mogli kontraktować ziemniaki na zasadach zdrowej konkurencji, jak wykluczyć pozycję monopolistyczną jednej firmy, a zapewnić konkurencyjność na rynku i gwarancję zawarcia na równych zasadach umowy kontraktacyjnej, bez klauzul niezwiązanych bezpośrednio z umową kontraktacji?
4. Jakie Pan Minister podejmie działania, aby przeciwdziałać i zapobiegać rozszerzaniu się bakteriozy w ziemniakach, która niszczy w ostatnich latach wiele upraw ziemniaczanych i stała się jedną z uciążliwszych chorób ziemniaków?
Z poważaniem
Poseł Renata Beger
Warszawa, dnia 27 lutego 2006 r.