Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Ministrze! Z prośbą o pomoc zwrócili się do mnie przedstawiciele Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Gliwicach. Czynią oni starania o utworzenie w Gliwicach Wyższej Szkoły Zawodowej. Niestety na swojej drodze napotykają szereg przeszkód dotyczących właściwej interpretacji niektórych regulacji prawnych dotyczących tego tematu. Znajomość oficjalnej wykładni Ministerstwa Edukacji i Nauki w interesujących ich kwestiach umożliwi im kontynuowanie rozpoczętych działań.

   Dlatego też proszę o wyjaśnienie trzech zagadnień, udzielenie odpowiedzi na pojawiające się w ich ramach pytania i rozwianie wątpliwości:

   1. Aby utworzyć szkołę wyższą, niezbędne jest zapewnienie minimum kadrowego, w skład którego weszłaby odpowiednia liczba nauczycieli akademickich posiadających tytuł profesora i stopnie naukowe doktora habilitowanego i doktora. Obecnie obowiązujący zapis ustawy z dnia 27 lipca ˝Prawo o szkolnictwie wyższym˝ art. 9 ust. 4 stanowiący, że: ˝Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządzenia: (...) 4) warunki, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia, a w szczególności liczbę nauczycieli akademickich, zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, posiadających tytuł naukowy lub stopień naukowy, zaliczanych do minimum kadrowego, z uwzględnieniem zasady, iż jeden nauczyciel akademicki może być wliczony do minimum kadrowego nie więcej niż dwukrotnie, z tym że tylko do jednego minimum kadrowego kierunku studiów drugiego stopnia albo kierunku jednolitych studiów magisterskich, oraz zasady, iż w przypadku gdy podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadzi na danym kierunku studia pierwszego i drugiego stopnia, do minimum kadrowego studiów pierwszego stopnia mogą być również wliczani nauczyciele akademiccy stanowiący minimum kadrowe kierunku studiów drugiego stopnia, a także proporcje liczby tych pracowników do liczby studentów na danym kierunku studiów˝.

   Według interpretacji władz Uniwersytetu Śląskiego, który w przypadku utworzenia wyższej szkoły zawodowej w Gliwicach siłą rzeczy musiałby stanowić zaplecze kadrowe przynajmniej dla specjalności kierunku Filologia, zapis ten odczytywany jest w ten sposób, iż nauczyciel akademicki (profesor, doktor habilitowany, doktor) daje swoje uprawnienia dydaktyczne raz na studia pierwszego stopnia i raz na studia drugiego stopnia, czyli w przypadku (jak to ma miejsce na większości specjalności tego kierunku w UŚ) prowadzenia studiów w systemie 3 i 2, taki nauczyciel akademicki nie mógłby być zatrudniony gdziekolwiek indziej.

   Dodatkową, nakładającą się niejako na powyższą, wątpliwość budzi zapis ww. ustawy (art. 109 ust. 2): ˝Nauczyciel akademicki może pozostawać w tym samym czasie w stosunku pracy tylko w jednym podstawowym miejscu pracy˝. Jeżeli zatem - wobec niemożności zatrudnienia w powstającej wyższej szkole zawodowej kadry nauczycieli akademickich na pierwszym podstawowym miejscu pracy - wyższa szkoła utworzona przez przedstawicieli gliwickiego kolegium musiałaby zatrudniać nauczycieli akademickich podejmujących zatrudnienie dodatkowe (przy założeniu korzystnej interpretacji art. 9 ust. 4), co skądinąd zdaje się umożliwiać art. 129 ust. 6, a pośrednio także ust. 1, to czy taka forma zatrudnienia byłaby zgodna z prawem i wystarczająca do funkcjonowania na tej podstawie kadrowej publicznej wyższej szkoły zawodowej.

   2. W roku 2002 dyrekcje Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych i Kolegium Nauczycielskiego w Gliwicach wystąpiły wspólnie z wnioskiem o utworzenie w Gliwicach wyższej humanistycznej szkoły zawodowej. Wniosek ten został negatywnie rozpatrzony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu motywujące swą odmowę założeniem, że wyższe szkoły zawodowe tworzy się w miejscowościach, gdzie nie istnieją publiczne szkoły wyższe, jak to jest w przypadku Gliwic będących siedzibą Politechniki Śląskiej, która może utworzyć wydziały humanistyczne, w których skład weszłyby kierunki i specjalności przewidywane do utworzenia w gliwickiej wyższej szkole zawodowej. Jeżeli taka jest w dalszym ciągu wykładnia Ministerstwa, bezzasadnym okazałoby się występowanie z kolejnym wnioskiem o utworzenie na terenie Gliwic wyższej szkoły zawodowej.

   3. Czy istnieją wymogi określające liczbę kierunków (i ewentualnie także specjalności) w nowo tworzonych wyższych szkołach zawodowych, a także liczbę zatrudnianych nauczycieli akademickich na kierunek/specjalność. Wspomina o tym przywołany wyżej art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca ˝Prawo o szkolnictwie wyższym˝, odsyłając do rozporządzeń ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, których istnienia nie udało się ustalić.

   Z poważaniem

   Poseł Krystyna Szumilas

   Warszawa, dnia 7 marca 2006 r.