Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Ministrze! Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich przyznaje świadczenie pieniężne osobom, które podlegały represjom określonym w ustawie oraz były i są obywatelami polskimi, posiadającymi stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawowe określenie rodzajów represji, za które przysługuje świadczenie, jest zarysowane dosyć wąsko. Są nimi mianowicie:

   1. osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych,

   2. deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium:

   a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945,

   b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

   Uderzający wydaje się fakt, że za represję nie zostało uznane przymuszenie do niewolniczej pracy w czasie wojny bez deportacji na terytorium przedwojennej III Rzeszy lub ZSRR, mimo iż w wielu przypadkach praca ta świadczona była w niewiarygodnie trudnych warunkach i nierzadko przekraczała fizyczne możliwości człowieka. Praca niewolnicza bardzo często na trwałe odbiła się na zdrowiu poszkodowanych przez III Rzeszę i ZSRR, powodując, iż ci z nich, którzy dożyli do chwili obecnej, mają zwiększone potrzeby materialne, związane z zapewnieniem właściwej opieki zdrowotnej.

   Orzecznictwo polskich sądów wskazuje na to, iż zgodnie z literą ustawy do otrzymywania świadczenia wystarcza udowodnienie samego tylko faktu deportacji lub osadzenia w obozie pracy bez konieczności wykazywania tego, czy praca niewolnicza była rzeczywiści wykonywana. Natomiast ustawa nie przyznaje odpowiednich uprawnień tym osobom, które faktycznie bardzo ciężko pracowały pod przymusem w czasie wojny, ale nie zostały wywiezione z terytorium przedwojennej Polski. Rozumiejąc trudną sytuację finansową państwa polskiego, można do pewnego stopnia zaakceptować fakt, iż w 1996 r. przyjęto rozwiązanie, które zawężało krąg osób uprawnionych do świadczenia jedynie do deportowanych i osadzonych. Pragnę jednak stanowczo zwrócić uwagę, iż od tego czasu upłynęło już 10 lat. Liczba wciąż żyjących ofiar pracy przymusowej jest w tej chwili z całą pewnością znacznie mniejsza, natomiast ich sytuacja jako osób o 10 lat starszych trudniejsza.

   Dlatego zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

   1. Ile osób w chwili obecnej otrzymuje świadczenie określone w przywołanej na wstępie ustawie?

   2. Ile jest obecnie w Polsce osób, które były zmuszone do pracy przymusowej w czasie II wojny światowej?

   3. Jak powyższe liczby kształtowały się w roku 1996?

   4. Jaka kwota z budżetu państwa przeznaczona jest na rok 2006 na wypłatę świadczeń?

   5. Czy Pan Minister zamierza wystąpić z inicjatywą legislacyjną rozszerzającą krąg uprawnionych do otrzymywania świadczeń dla ofiar pracy przymusowej?

   6. Czy Pan Minister wsparłby podobną inicjatywę poselską?

   7. Czy Pan Minister widzi jakieś alternatywne propozycje, umożliwiające udzielenie wsparcia materialnego dla ofiar pracy przymusowej?

   Apeluję do Pana Ministra, aby po ponad 60 latach od zakończenia II wojny światowej Rzeczpospolita Polska objęła bardziej troskliwą opieką tych rodaków, którzy w młodości zmuszeni zostali do niewolniczej pracy, a obecnie bardzo często znajdują się w ciężkiej sytuacji zdrowotnej i materialnej.

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Dariusz Lipiński

   Warszawa, dnia 9 marca 2006 r.