Szanowna Pani Minister! W związku z licznymi sygnałami o prowadzonych pracach nad projektami reorganizacji
Szanowna Pani Minister! W związku z licznymi sygnałami o prowadzonych pracach nad projektami reorganizacji Służby Celnej zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską.
Służba Celna pełni ogromną rolę w realizowaniu polityki finansowej, gospodarczej i ochronnej państwa oraz Wspólnoty Europejskiej.
Realizując zadania, Służba Celna w roku 2004 wniosła do budżetu państwa ponad 43% wszystkich wpływów. Statystycznie daje to kwotę ponad 4,5 mln zł w przeliczeniu na jednego funkcjonariusza celnego. W 2004 r. Służba Celna odprowadziła do budżetu państwa ponad 71 mld zł. Dla porównania, wydatki budżetowe izb celnych ogółem w 2004 r. wyniosły niespełna 0,9 mld zł.
Przez ponad dwa lata funkcjonowania w nowych warunkach polska Służba Celna wykazała swoją skuteczność, profesjonalizm, co więcej jej działalność została pozytywnie oceniona przez Radę Cła i Akcyzy (organ doradczy Ministra Finansów).
Tym bardziej dziwne jest, że właśnie w Ministerstwie Finansów trwają prace nad przepisami mającymi na celu zmianę przyporządkowania akcyzy i szczególnego nadzoru podatkowego ponownie administracji skarbowej, natomiast w projekcie ustawy o utworzeniu Centralnego Biura Antykorupcyjnego w art. 170 Służbie Celnej odebrane zostają kompetencje oraz uprawnienia do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych i użycia środków przymusu bezpośredniego, co powoduje poczucie zagrożenia wpływów do budżetu, bezpieczeństwa kraju itp. Wprowadzenie takich regulacji skutkuje demontażem Służby Celnej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Jakie są faktyczne plany reorganizacji Służby Celnej i czy aby na pewno zmierzają one w kierunku usprawnienia jej działalności?
2. Czy przewidziano, jakie skutki dla funkcjonowania służby celnej i bezpieczeństwa państwa przyniesie proponowane w ustawie o CBA odebranie Służbie Celnej uprawnień operacyjno-rozpoznawczych i stosowania środków przymusu bezpośredniego?
3. Czy w przedstawionym przez Ministerstwo Finansów do konsultacji ze związkami zawodowymi projekcie reorganizacji Służby Celnej, przygotowanym przez tzw. Zespół ds. usprawnienia funkcjonowania administracji skarbowej, faktycznie zamierza się odebrać Służbie Celnej wszelkie uprawnienia kontroli celnej? Jeżeli tak, to czy oznacza to likwidację tej służby?
4. Czy zostały oszacowane koszty związane z przeniesieniem w 2003 r. kompetencji akcyzowych, szczególnego nadzoru podatkowego i kontroli gier z administracji skarbowej do Służby Celnej, w tym koszty szkoleń, przystosowania systemów informatycznych funkcjonujących w Służbie Celnej, czy też koszty wynikające z pracy włożonej przez funkcjonariuszy i pracowników Służby Celnej w sprawne przejęcie powyższych kompetencji. Jeżeli tak, to jakie one były, jeżeli nie, to kiedy zostaną oszacowane, bo przecież przy założeniu przeprowadzenia kolejnej zmiany kompetencyjnej inwestycje te zostaną całkowicie zaprzepaszczone? Ważne jest, ile straci na tym Skarb Państwa i czy zasada ˝tanie państwo˝ została zaniechana?
5. Czy przewidziano skutki odebrania Służbie Celnej uprawnień z zakresu poboru i kontroli akcyzy, szczególnego nadzoru podatkowego i kontroli gier?
6. Czy zgodne będzie z przyjętą przez rząd RP zasadą ˝państwa przyjaznego dla obywateli i przedsiębiorców˝ planowane umieszczenie spraw akcyzowych w następujący sposób:
- w zależności od rodzaju podatnika organem w zakresie akcyzy będzie albo naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę podatnika, albo właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności, a w II instancji dyrektor izby skarbowej,
- zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego wydawał będzie dyrektor urzędu kontroli skarbowej,
- w przypadku towarów importowanych sprawdzenie, właściwe naliczenie akcyzy w zgłoszeniu celnym oraz jej pobór i wpłacenie na rachunek urzędu skarbowego będzie należało do zadań organów celnych
- szczególny nadzór podatkowy sprawowany będzie przez bliżej niesprecyzowane komórki kontroli skarbowej
- w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego towarów akcyzowych niezharmonizowanych podatnik deklarację składać będzie w urzędzie skarbowym,
- w przypadku przywozu towarów akcyzowych zharmonizowanych podatnik deklarację składać będzie w urzędzie kontroli skarbowej,
- wydawania i sprzedaży znaków akcyzy dokonywać będą wyznaczeni przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych dyrektorzy urzędów kontroli skarbowej,
czy też będzie to absolutne zaprzeczenie tej szczytnej zasady?
1. Czy zgodne będzie z przyjętą przez rząd RP zasadą ˝taniego państwa˝ zmarnotrawienie kosztów związanych z przeniesieniem w 2003 r. kompetencji akcyzowych, szczególnego nadzoru podatkowego i kontroli gier z administracji skarbowej do służby celnej oraz czy zgodne będzie z powyższą zasadą ponoszenie kolejnych kosztów związanych z kolejnym przeniesieniem ww. kompetencji? Czy zostały oszacowane koszty związane z kolejną reorganizacją, w tym koszty powołania proponowanych nowych 40-41 urzędów, które miałyby się zajmować akcyzą i hazardem (alternatywnie do rozwiązań opisanych w pkt 6)?
2. Uprawnienia z zakresu czynności operacyjno-rozpoznawczych, stosowania środków przymusu bezpośredniego, poboru i kontroli akcyzy, szczególnego nadzoru podatkowego oraz kontroli gier zostały nadane Służbie Celnej w ramach przekształceń przedakcesyjnych zbliżających polskie rozwiązania organizacyjne do standardów Unii Europejskiej (w przytłaczającej większości państw UE akcyza znajduje się w służbach celnych). Zdumiewające jest więc, że polska Służba Celna, po osiągnięciu tych standardów, już w strukturach Unii Europejskiej ma zostać pozbawiona kompetencji akcyzowych, kompetencji szeroko rozumianej kontroli celnej i cofnąć się daleko w okres przed przystąpieniem do UE.
Nasuwa się więc pytanie: Jakie okoliczności przemawiają za tym, że Polska nie jest obecnie zobligowana do utrzymania standardów UE, które przecież wcześniej umożliwiły ustanowienie unii celnej, będącej pierwszym z warunków wejścia naszego kraju do UE?
1. W jaki sposób i na jakich zasadach zagospodarowana zostanie kadra służby celnej w przypadku wprowadzenia opisanych wyżej zmian i pozbawienia tej służby kolejnych kompetencji? Czy oszacowano koszty z tym związane?
2. Czy planowana jest zmiana struktury organizacyjnej Służby Celnej, np.: łączenie izb celnych, likwidacja niektórych izb celnych, likwidacja niektórych urzędów celnych i oddziałów celnych, czy też łączenie izb celnych i izb skarbowych?
3. Dlaczego Ministerstwo Finansów opracowuje projekty szerokiej reorganizacji w Służbie Celnej, w tym zabranie uprawnień do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych i użycia środków przymusu bezpośredniego, co skutkować będzie likwidacją grup mobilnych, a jednocześnie ogłasza przetarg na zakup nowoczesnego sprzętu przeznaczonego dla tych grup (specjalistyczne samochody w ilości 66 szt., komputery itp.), co ma być sfinansowane z unijnych środków pomocowych tzw. Funduszu Schengen, a także powołuje zespół wykonawczy do spraw wdrożenia i realizacji umowy twinningowej PL/04/IB/FI/03 ˝wzmocnienie polskiej służby celnej˝?
Z poważaniem
Poseł Szczepan Skomra
Warszawa, dnia 9 marca 2006 r.