Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Ministrze! Na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 191 ust. 1 i art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przesyłam do Pana Ministra interpelację w sprawie błędnego przetłumaczenia nazwy Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r., w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

   Jeden z podstawowych aktów prawnych, przyjętych w ramach prac Rady Europy, tj. Europejska Karta Samorządu Lokalnego (European Charter of Local Self-Government, Charte européenne de l˝autonomie locale), został opublikowany w Dzienniku Ustaw pod błędną nazwą. Nosi on - w tym organie promulgacyjnym (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607) - nazwę Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Błąd ten wyniknął zapewne z tego, że osoba tłumacząca tę umowę międzynarodową dokonywała tego w czasie, gdy w Polsce samorząd terytorialny obejmował jeszcze zaledwie jeden szczebel, tj. poziom gminny. Wtedy też pojęcie samorządu terytorialnego mogło być błędnie pojmowane jako synonim pojęcia samorządu lokalnego. Od dnia 1 stycznia 1999 r. istnieje w Polsce drugi szczebel samorządu terytorialnego - samorząd powiatowy, będący także szczeblem samorządu lokalnego, oraz trzeci szczebel samorządu terytorialnego - samorząd województwa, będący już samorządem regionalnym. Mimo iż w 1994 r. w Polsce nie istniał samorząd regionalny, to oczywistym już wówczas powinno być, że umowa ta nie stosuje się do wspólnot regionalnych i pochodzących z wyboru władz regionalnych, które istnieją w większości państw europejskich. Samorząd lokalny (gmina i powiat) - obok samorządu regionalnego (województwo) - jest częścią składową samorządu terytorialnego. Nie każdy zatem samorząd terytorialny jest samorządem lokalnym.

   Należy przy tym dodać, że w ramach Rady Europy trwają także prace nad Europejską Kartą Samorządu Regionalnego. Można więc powiedzieć, że dopiero Europejska Karta Samorządu Lokalnego oraz Europejska Karta Samorządu Regionalnego będą łącznie stanowiły ˝Europejską Kartę Samorządu Terytorialnego˝.

   Obecnie literalne stosowanie umowy międzynarodowej, w brzmieniu transformowanym do prawa polskiego przez publikację w Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, zobowiązuje do odnoszenia znacznej części jej regulacji, przy których wprost nie zaznaczono, że odnoszą się do władz lokalnych, także do samorządu regionalnego. Tak się jednak nie dzieje, gdyż powszechnie przyjęto, że nazwa użyta w Dzienniku Ustaw jest oczywistym błędem. Wręcz w podręcznikach prawa samorządu terytorialnego, rozpoczynając omawianie tej fundamentalnej dla prawa samorządu terytorialnego umowy międzynarodowej, wskazuje się na błędność tłumaczenia dokonanego w Dzienniku Ustaw. Czyni tak w swoim podręczniku m.in. prof. dr hab. Hubert Izdebski. Ten wybitny polski prawnik pisze, iż: ˝Należy zaznaczyć, że w trakcie procesu ratyfikacji nieprawidłowo przetłumaczono tytuł Karty, który powinien brzmieć Europejska Karta Samorządu Lokalnego. Karta nie obejmuje bowiem samorządu regionalnego, dla którego w ramach Rady Europy wypracowano osobną Kartę (Europejska Karta Samorządu Regionalnego, uchwalona przez IV Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy 3-5 czerwca 1997 r.); pozostając wciąż projektem, nie stała się ona jednak jeszcze źródłem prawa˝.1) Także w innych publikacjach prostuje się ten oczywisty błąd.2) Czyni się tak także m.in. w opracowaniach opublikowanych w wydawnictwach Rady Europy.3)

   Myślę, że przyszedł już czas, by sprostować ten oczywisty błąd. Zgodnie z art. 17b ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606 z późn. zm.), błędy w tekstach umów międzynarodowych prostuje minister właściwy do spraw zagranicznych. Natomiast w myśl art. 17 ust. 2 tej ustawy, sprostowanie błędu ogłasza się w tym samym dzienniku urzędowym, w którym ogłoszono prostowany akt.

   Utrzymywanie tego błędu nie powinno już dłużej mieć miejsca. Nie da się ukryć, że rozpoczynanie większości publikacji na temat Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego od informacji na temat błędnego przetłumaczenia jej tytułu w Dzienniku Ustaw jest dla nas wszystkich co najmniej wysoce niezręczne.

   Dlatego też mam do Pana Ministra tylko jedno pytanie:

   1) Kiedy w Dzienniku Ustaw ukaże się sprostowanie tytułu aktu prawnego opublikowanego w Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607?

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Karol Karski

   Warszawa, dnia 15 marca 2006 r.

1) H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2003, s. 68.

2) K. Karski, Referendalna konieczność, "Wspólnota. Tygodnik Samorządu Terytorialnego" nr 32 z dnia 5 sierpnia 2000 r., s. 28.

3) H. Izdebski, Rola standardów Rady Europy w dziedzinie organizacji i działania administracji publicznej, [w:] H. Machińska (red.), Polska i Rada Europy 1990-2005, Biuro Informacji Rady Europy, Warszawa 2005, s. 197.