Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Premierze! Instytut Medycyny Wsi został utworzony w 1951 r. przez grupę lekarzy i naukowców skupionych wokół prof. Witolda Chodźki; jest placówką naukową i usługowo-leczniczą podległą Ministrowi Zdrowia, działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. (z póź. zm.) o jednostkach badawczo-rozwojowych. Został powołany uchwałą nr 46/55 Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 1955 r.; organem założycielskim jest Minister Zdrowia, który nie jest zobowiązany żadnym aktem prawnym do finansowania bieżącej działalności Instytutu. Instytut działa na rzecz szeroko pojętej ochrony zdrowia ludności wiejskiej i poprawy warunków sanitarnohigienicznych środowiska wiejskiego.

   Instytut Medycyny Wsi w Lublinie od ponad 50 lat obejmuje swoim zainteresowaniem mieszkańców polskiej wsi, zajmując się zarówno całokształtem ich problemów zdrowotnych, jaki i organizacją wiejskiej służby zdrowia. Działalność ta pozwala Instytutowi Medycyny Wsi występować wobec władz państwowych oraz przedstawicieli świata medycznego w podwójnej roli: eksperta w sprawach ochrony zdrowia mieszkańców wsi oraz rzecznika lekarzy wiejskich. IMW monitoruje system podstawowej opieki zdrowotnej na wsi, składający się z około 3300 ośrodków zdrowia, w którym pracuje ponad 5000 lekarzy i 10 000 pielęgniarek.

   Instytut Medycyny Wsi zatrudnia ponad 200 pracowników, w tym 120 specjalistów z różnych dziedzin: lekarzy, chemików, fizyków, psychologów, socjologów, informatyków, z czego kadra naukowa liczy ponad 40 osób, w tym 10 samodzielnych pracowników nauki: profesorów, docentów i doktorów habilitowanych, oraz 24 doktorów.

   Koncentracja w jednym ośrodku badawczym problematyki związanej z szeroko pojętą ochroną zdrowia ludności wiejskiej pozwala Instytutowi na opracowanie kompleksowych rozwiązań systemowych w tej dziedzinie.

   Głównymi kierunkami działania instytutu są:

   - badania naukowe oraz prace badawczo-rozwojowe i wdrożeniowe;

   - działalność diagnostyczna, lecznicza, rehabilitacyjna i orzecznicza;

   - szkolenia, głównie dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej;

   - działalność wydawnicza.

   Problematyka badawcza Instytutu Medycyny Wsi to:

   - ocena stanu zdrowia ludności wiejskiej;

   - ocena środowiska bytowania i pracy na wsi;

   - kształtowanie opieki zdrowotnej na wsi.

   W skład Instytutu wchodzi siedem Zakładów: Zakład Biologicznych Szkodliwości Zawodowych, Zakład Toksykologii, Zakład Fizjopatologii, Zakład Higieny Środowiska, Zakład Zdrowia Publicznego, Zakład Fizycznych Szkodliwości Zawodowych oraz Zakład Epidemiologii Klinicznej.

   Działalność lecznicza prowadzona jest na bazie Szpitala Klinicznego z oddziałami, a także w Przychodni Specjalistycznej i Chorób Zawodowych Wsi, w której funkcjonuje 21 poradni specjalistycznych, oraz w Ośrodku Rehabilitacji.

   Podstawowym zadaniem Szpitala Klinicznego są następujące kierunki działalności:

   - diagnostyka, leczenie i rehabilitacja;

   - orzecznictwo i ekspertyzy w dziedzinie chorób zawodowych;

   - orzecznictwo dla sądów i wojewódzkich ośrodków medycyny pracy;

   - szkolenia specjalistyczne;

   - działalność naukowo-badawcza.

   W strukturze Szpitala Klinicznego działają: Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego z Oddziałem Chorób Zawodowych, Oddział Rehabilitacji, Oddział Diabetologii, Zakład Diagnostyki Obrazowej, Zakład Endoskopowej Diagnostyki Klinicznej, Zakład Badań Czynnościowych. Jest to jedyny taki Instytut w Polsce i drugi w Europie. Placówka w ramach realizacji zadań statutowych współpracuje z wieloma ośrodkami medycznymi za granicą w całej Europie. Instytut od ponad 50 lat, jako jedyna w Polsce placówka, podejmuje prace naukowe, badawczo-wdrożeniowe, lecznicze, profilaktyczne, promocyjne, dotyczące problemów zdrowotnych mieszkańców wsi. Corocznie Instytut wydaje kilkaset publikacji medycznych.

   Na podstawie badań Instytutu Medycyny Wsi wdrożono system prewencji i rehabilitacji dla rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Ten ośrodek znacząco przyczynił się do obniżenia liczby wypadków w rolnictwie.

   Instytut Medycyny Wsi jako jeden z pierwszych zareagował na informację o ptasiej grypie i wydał ulotki, biuletyny, jak należy postępować w przypadku znalezienia martwych zwierząt. Instytut jest na trzecim miejscu w kraju, w kategorii korzystania z publikacji naukowo-badawczych.

   Ministerstwo Zdrowia chce przyłączyć Instytut Medycyny Wsi do Akademii Medycznej w Lublinie. Po takim przyłączeniu obu placówek pracę może stracić nawet cały 200-osobowy personel Instytutu. Fuzja doprowadzi do zwolnień większości pracowników Instytutu w oparciu o obowiązującą ustawę o zwolnieniach grupowych. Instytut Medycyny Wsi zostanie wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego oraz utraci podstawowe dotacje statutowe dla Instytutu z Ministerstwa Nauki na działalność naukowo-badawczą. Pragnę dodać, że Ministerstwo Zdrowia nie konsultowało z dyrekcją ani pracownikami Instytutu zamiarów łączenia obu placówek.

   Od 23 lutego 2006 r. trwa akcja protestacyjna w Instytucie przeciwko planom Ministra Zdrowia. Protest polega na oflagowaniu budynków i informowaniu pacjentów o akcji protestacyjnej - pracownicy nie wykluczają zaostrzenia akcji protestacyjnej. Przeprowadzone referendum w Instytucie Medycyny Wsi wykazało, że znaczna większość pracowników jest przeciwna włączeniu IMW w struktury AM.

   Nie ma żadnej gwarancji, że Akademia Medyczna w Lublinie, która sama boryka się z problemami finansowymi, utworzy etaty dla dotychczasowych pracowników Instytutu, tym bardziej że profil działalności Instytutu nie pokrywa się z programem edukacyjnym AM.

   Połączenie jest w istocie likwidacją placówki, która od 50 lat, jako jedyna w Polsce, podejmuje prace naukowe, badawczo-wdrożeniowe, lecznicze, profilaktyczne, promocyjne, dotyczące problemów zdrowotnych mieszkańców wsi. Kontynuowanie tych prac jest szczególnie ważne w świetle przyjętych przez Polskę zobowiązań związanych z członkostwem w UE. Środowisko wiejskie w naszym kraju ciągle wymaga szczególnej troski i podejmowania działań na rzecz wyrównania standardów życia, pracy, opieki zdrowotnej, edukacji, na co wskazują dyrektywy UE.

   Nowym priorytetem UE jest rolnictwo ekologiczne, dla którego w Polsce są idealne warunki rozwoju. Wykorzystując te możliwości, Polska może stać się czołowym producentem ˝zdrowej żywności˝, co pozwoli utrzymać nawet niezbyt wielkie obszarowo rodzinne gospodarstwa rolne. Ta perspektywa wymaga otocznia szczególną opieką zdrowotną i profilaktyczną ludności rolniczej, która stanowi około 20% ogółu zatrudnionych, a jednocześnie wskazuje na konieczność podjęcia nowych zadań, do których realizacji Instytut jest przygotowany zarówno pod względem kadry (specjaliści z różnych dziedzin), jak i sprzętu (aparatura badawcza). Włączenie IMW do AM będzie z wielką stratą dla środowisk wiejskich, w tym zwłaszcza dla pracujących w rolnictwie, i perspektyw rozwoju rolnictwa w Polsce. Zaznaczę, że Lubelszczyzna jest regionem typowo rolniczym - ponad połowa osób zawodowo czynnych jest związana z rolnictwem.

   Argumentem przemawiającym na korzyść Instytutu jest to, że ośrodek ten nie jest państwowym instytutem badawczym, więc jego finansowanie nie obciąża budżetu państwa i środki na jego utrzymanie nie są zapewnione w ustawie budżetowej. Finansowanie Instytutu jest zgodne z ustawą z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki. I tak, działalność Instytutu jest finansowana przez Ministerstwo Edukacji i Nauki na podstawie oceny parametrycznej Instytutu - w roku 2005 dotacja ta wyniosła 17,3% rocznego przychodu Instytutu. Działalność lecznicza finansowana jest na podstawie umów zawieranych z Narodowym Funduszem Zdrowia - w roku 2005 finansowanie to stanowiło 35,7% rocznego przychodu Instytutu. Ponadto Instytut uzyskuje dodatkowe środki finansowe na podstawie prowadzenia:

   - pac naukowych (granty krajowe i zagraniczne) - 6% rocznego przychodu,

   - działalności szkoleniowo-dydaktycznej (kursy, szkolenia, rezydenci) - 22,2% rocznego przychodu,

   - odpłatnych usług diagnostyczno-leczniczych - 9,8% rocznego przychodu,

   - innych przychodów - 9% rocznego przychodu.

   Kolejnym argumentem przemawiającym za Instytutem jest jego działalność wydawnicza. Obejmuje ona wydawnictwa periodyczne i zwarte (książkowe). Wysoką pozycję międzynarodową osiągnął wydany w 1994 r. półrocznik Annals of Agricultural and Environmental Medicine (AAEM), który w roku 2000 uzyskał indeksację w najpoważniejszej światowej bazie danych Current Contens i jest indeksowany przez Institute for Scientific Information (ISI) w Filadelfii (tzw. Lista Filadelfijska).

   Pracownicy naukowi Instytutu Medycyny Wsi są autorami unikatowej monografii z dziedziny medycyny pracy na wsi: ˝Warunki pracy i profilaktyka medyczna w rolnictwie, leśnictwie i przemyśle rolno-spożywczym (red. M. Latalski, 1987).

   Na podstawie badań Instytutu Medycyny Wsi wdrożono prewencje i rehabilitacje w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Ten ośrodek znacząco przyczynił się do obniżenia liczby wypadków w rolnictwie.

   W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

   - Czy jest możliwe odstąpienie od łączenia Instytutu Medycyny Wsi z Akademią Medyczną?

   - Czy nie jest to irracjonalna decyzja? Jeżeli Instytut się rozwija i nie generuje strat - co jest rzadkością w Polsce - to dlaczego ingeruje się w bardzo dobrze zarządzany i funkcjonujący ośrodek medyczny? Raczej powinny inne szpitale i kliniki czerpać wzory z lubelskiego Instytutu.

   - Jeżeli Instytut Medycyny Wsi jest placówką medyczną ukierunkowaną na potrzeby ludności wiejskiej, to czy nie byłoby lepszym rozwiązaniem przekazanie Instytutu pod Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi?

   - Jak to się stało, że nie zasięgnięto opinii dyrekcji ani pracowników Instytutu Medycyny Wsi dotyczącej fuzji obu placówek?

   - Jak będzie finansowany Instytut po ewentualnym połączeniu?

   - Jak to się stało, że w sprzeczności ze standardami Unii Europejskiej oraz potrzebą wspierania nauki, nowych technologii i innowacyjności próbuje się - słynny w całym świecie - Instytut Medycyny Wsi w Lublinie włączyć do innej placówki, pozbawić jego samodzielności i zabrać mu dorobek naukowo-badawczy oraz całą bazę medyczną?

   Z poważaniem

   Posłowie Henryk Smolarz,

   Zbigniew Włodkowski i Aleksander Sopliński

   Lublin, dnia 15 marca 2006 r.