Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Ministrze! Chciałbym zwrócić uwagę na dramatyczną sytuację, w jakiej znaleźli się byli pracownicy państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Po upadku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, a następnie po utracie uprawnień do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych, ludzie ci zostali pozbawieni środków finansowych, które mogłyby zapewnić im egzystencję chociażby na minimalnym poziomie. Obecnie egzystują oni w wielkim ubóstwie. Ich sytuacja materialna uległa nieznacznej poprawie po rozpoczęciu obowiązywania ustaw z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 1) oraz z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1366), których zapisy przyznały możliwość uzyskania świadczeń przedemerytalnych części byłych pracowników PGR. Ustawy te nie objęły jednakże swoim zakresem stosowania wszystkich pracowników byłych PGR. Ustawodawca w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przyjął bowiem zasadę, że świadczenia przedemerytalne przysługują tylko tym pracownikom byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, którzy w dniu 7 listopada 2001 r. posiadali status bezrobotnego oraz spełniali łącznie następujące warunki:

   1. Osiągnęli wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna.

   2. Posiadali okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

   3. Byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat.

   4. Zamieszkiwali w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.

   Stan obecny: Z dniem 1 czerwca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), która zagwarantowała wypłacanie zasiłków i świadczeń przedemerytalnych w wysokości ustalonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, natomiast z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął wypłatę wszystkich świadczeń oraz zasiłków przedemerytalnych, ustalonych wcześniej i wypłacanych na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

   Wskazać należy, że warunek określony w pkt 4, który uzależniał przyznanie świadczenia przedemerytalnego od faktu zamieszkiwania na terenie powiatu (gminy) uznanego za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, budzi duże zastrzeżenia i doprowadza do różnego traktowania osób zamieszkałych nawet na terenie sąsiednich gmin. Takie brzmienie przepisu rodzi powszechne poczucie niesprawiedliwości i krzywdy wśród części byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Dochodzi do paradoksalnej sytuacji, że różnicowana jest niejednokrotnie sytuacja dwóch mieszkających w pobliżu siebie rodzin, których członkowie pracowali często w jednym gospodarstwie. Członkowie jednej rodziny otrzymują świadczenia przedemerytalne, natomiast członkom innej rodziny odmawia się takiego świadczenia tylko dlatego, że dzieli ich obecnie granica gmin poszczególnych powiatów. Jedna z tych gmin uznana jest bowiem za zagrożoną szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, a druga nie.

   Przykładem może być tutaj powiat kołobrzeski i gminy wchodzące w jego skład. Powiat ten nie został uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Jest to spowodowane tym, że Kołobrzeg posiada rozległą sieć ośrodków wypoczynkowych, hoteli, sanatoriów jak również dobrze rozwinięty handel i usługi związane z obsługa wczasowiczów. Pracę znajdują nie tylko mieszkańcy Kołobrzegu i powiatu kołobrzeskiego, ale też ludzie mieszkający w innych regionach kraju. Dlatego powiat nie jest zaliczony do regionów zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Wskaźnik bezrobocia ulega zmniejszeniu również dlatego, że dane do jego zmierzenia przyjmowane są na dzień 30 czerwca, czyli w pełni sezonu wczasowego. Zatrudnienie, poza nielicznymi wyjątkami, znajdują jednakże tylko ludzie młodzi, lepiej wykształceni, bardziej operatywni i dyspozycyjni. Nie mają natomiast szans na znalezienie pracy ludzie starsi, byli pracownicy państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej.

   Nie można pominąć okoliczności, że pracownicy byłych PGR-ów w sąsiednich powiatach zostali uprawnieni do otrzymywania świadczeń przedemerytalnych, natomiast w powiecie kołobrzeskim takie świadczenia nie przysługują. Jest to wysoce niesprawiedliwe i krzywdzące dla osób, które niejednokrotnie pracowały ramię w ramię z tymi, którzy takowe świadczenia dzisiaj otrzymują. Część pracowników byłych PGR-ów jest zatem dyskryminowana.

   W zaistniałym stanie rzeczy wyrażam swoje zainteresowanie i zaniepokojenie sytuacją, w jakiej znaleźli się pracownicy byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej w powiecie kołobrzeskim oraz w innych takich powiatach. Objęcie możliwością uzyskania świadczeń przedemerytalnych przez pracowników, który nie spełniali tylko warunku zamieszkiwania w powiecie zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, złagodzi powszechną skalę ubóstwa również w reprezentowanym przeze mnie regionie. W związku z tym zadaję Panu Ministrowi pytania:

   1. Ile jest powiatów, w których funkcjonowały państwowe przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, a które obecnie nie są uznane jako zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym?

   2. Czy planowane są działania legislacyjne, które umożliwią otrzymanie świadczeń przedemerytalnych bądź innej formy pomocy materialnej przez osoby, które spełniały wszystkie warunki ich otrzymania oprócz zamieszkiwania w powiecie zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym?

   3. Czy zbadana została kalkulacja obciążeń dla budżetu państwa na wypadek rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do otrzymywania świadczeń przedemerytalnych o pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej i czy obciążenia te są na tyle wysokie, że uniemożliwiają wprowadzenie zmian legislacyjnych w tym zakresie?

   Z poważaniem

   Poseł Jan Bednarek

   Warszawa, dnia 14 marca 2006 r.