Przedsiębiorcy z woj. podlaskiego wykonujący działalność w zakresie świadczenia usług w sektorze pomocy społecznej
Przedsiębiorcy z woj. podlaskiego wykonujący działalność w zakresie świadczenia usług w sektorze pomocy społecznej zwrócili moją uwagę na okoliczności dotyczące sposobu określania kwot dotacji dla prowadzonych przez siebie placówek. Przedsiębiorcy ci prowadzą domy pomocy społecznej, również dla osób przewlekle chorych psychicznie, na podstawie zawartych umów. Umowy te do 2004 r. przewidywały stałe kwoty dotacji na jednego mieszkańca.
Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (DzU nr 64, poz. 593), która weszła w życie 1 maja 2004 r., w zasadniczy sposób zmieniła metodę określania wysokości dotacji na jednego mieszkańca. Ustalanie średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej dostosowane jest wyłącznie do jednostek budżetowych i nie uwzględnia specyfiki działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę (podstawą nie jest poniesiony koszt, lecz wydatek). Zmiana sposobu ustalania wysokości dotacji na 1 mieszkańca w oparciu o bazę z roku 2003 spowodowała znaczne dysproporcje w kwotach dotacji przyznanych placówkom tego samego typu choćby tylko na terenie powiatu białostockiego. Różnice między realnie wypłacanymi dotacjami na mieszkańca są rzędu 500 zł.
W obecnej sytuacji jednostki budżetowe (samorządowe) nie są zainteresowane oszczędnościami i zmniejszaniem kosztów, gdyż redukcja wydatków powoduje zmniejszenie dotacji na przyszły rok - im wyższe kwoty (wydatki), tym wyższe następują dotacje.
Zmniejszenie dotacji dla domu prowadzonego przez przedsiębiorcę w kolejnych latach powoduje, że nie starcza środków na pokrycie wydatków, których wzrost jest niezależny od niego. Przykładowo, od 1 stycznia 2006 r. uległa zmianie wysokość najniższej płacy z 849 zł do 899,10 zł, co w przeliczeniu na pojedynczego pracownika wraz ze składką ZUS daje 623,42 zł zwiększonych kosztów w skali rocznej.
Podkreślić także należy, że do wyliczenia dotacji przysługującej przedsiębiorcy nie uwzględnia się amortyzacji. Jednostka budżetowa na odtworzenie środków trwałych (inwestycje) otrzymuje dodatkowe fundusze. Przedsiębiorca zmuszony jest wszelkie zakupy inwestycyjne sfinansować z własnych środków lub kredytu bez możliwości zaliczenia odpisów amortyzacyjnych w ciężar wydatków zaliczonych do podstawy naliczania dotacji.
Wyżej opisany sposób określania dotacji przysługujących domom pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki samorządu terytorialnego oraz finansowania tych placówek pozostaje, zdaniem zainteresowanych, w ewidentnej sprzeczności z zasadami: celowości, oszczędności i efektywności, wskazanymi w art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 30.06.2005 r. o finansach publicznych (DzU nr 249, poz. 2104).
Obowiązujące przepisy prowadzą do paradoksalnej sytuacji, że pozostające w budżecie województwa środki wspomagają domy pomocy społecznej o najwyższym koszcie, lecz nie mogą być wydatkowane dla domu o najniższym koszcie, a więc tam, gdzie ich brakuje. Jednocześnie przedsiębiorca - w wyniku wyżej opisanego systemu naliczania dotacji - nie uzyskuje jej w wysokości wystarczającej na pokrycie niezbędnych wydatków. Grozi to zakończeniem działalności, która stała się nierentowna i generuje straty.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o rozważenie zmiany przepisów ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. w kierunku wprowadzenia równoprawnego statusu placówek prowadzonych przez jednostki budżetowe i placówek prowadzonych przez przedsiębiorców, a także o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaka jest przyczyna takiego, a nie innego rozwiązania przyjętego w zakresie ustalania dotacji dla domów pomocy społecznej?
2. Czy nie uważa Pan Minister, że przyjęte rozwiązania w tym zakresie dyskryminują przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie świadczenia usług w sektorze pomocy społecznej?
Poseł Krzysztof Jurgiel
Warszawa, dnia 10 marca 2006 r.