Szanowny Panie Ministrze! Bardzo często w trakcie rekrutacji kandydaci do zatrudnienia przechodzą testy psychologiczne,
Szanowny Panie Ministrze! Bardzo często w trakcie rekrutacji kandydaci do zatrudnienia przechodzą testy psychologiczne, odpowiadają na niedozwolone pytania pracodawców, a kandydatki dodatkowo składają oświadczenie, że nie są w ciąży i w przyszłości nie planują być. Niestety, duże bezrobocie powoduje, że wiele osób godzi się na takie metody weryfikacji, bowiem odmowa oznacza brak jakichkolwiek szans na zatrudnienie.
Zdarza się, że pracodawcy w procesie rekrutacji stosują zasadę: co nie jest zabronione, jest dozwolone. Żaden przepis prawa nie zakazuje np. przeprowadzania testów psychologicznych w trakcie naboru pracowników. Testy psychologiczne stały się podstawowym elementem rekrutacji, zwłaszcza do dużych firm z branży handlowej, finansowej i reklamowej. Większość prawników uważa, że są one dopuszczalne, jeśli kandydat do zatrudnienia wyrazi zgodę na ich przeprowadzenie, lub wynikają z ustawowego nakazu ich przeprowadzenia.
Zadawanie pytań dotyczących preferencji politycznych, wyznania, orientacji seksualnej, narodowości i dotyczących prywatnego życia osoby starającej się o pracę jest ewidentnym zjawiskiem inwigilacji i ingerencji pracodawców w sfery życia obywatela - potencjalnego pracownika chronione prawem.
Polski Kodeks pracy precyzuje, jakich danych osobowych od kandydata do pracy może wymagać pracodawca. W sposób jednoznaczny zabrania naruszania zasad równego traktowania w zatrudnieniu (Kodeks pracy art. 111 i 183a-3d), a Kodeks cywilny gwarantuje ochronę dóbr osobistych kandydata do pracy (Kodeks cywilny art. 23 i 24). Natomiast ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadza sankcje prawne za odmowę zatrudnienia ze względu m.in. na płeć, wiek, niepełnosprawność, narodowość, orientację seksualna, przekonania polityczne i wyznanie religijne lub ze względu na przynależność związkową.
Niestety, przepisy te nie są przestrzegane przez wszystkich pracodawców i dodatkowo w sposób szczegółowy nie regulują nowych zjawisk społecznych. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Czy polska za przykładem Wielkiej Brytanii wprowadzi system konsultowania ze związkami zawodowymi i unormowany w zbiorowych układach pracy zakres stosowania monitoringu, kontroli mediów elektronicznych oraz zasady przeprowadzania testów psychologicznych i badań wariograficznych wobec pracowników i kandydatów do zatrudnienia?
2. Czy Minister Pracy i Polityki Społecznej wypracuje system ochrony kandydatów do zatrudnienia?
3. Jakie działania zamierza podjąć Minister Pracy i Polityki Społecznej w celu eliminowania tych patologicznych zjawisk?
Z poważaniem
Poseł Janusz Krasoń
Warszawa, dnia 22 marca 2006 r.