Panie Ministrze! Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o
Panie Ministrze! Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą czasowo zaprzestać prowadzenia tej działalności i wyrejestrować ją w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. W konsekwencji osoby te nie muszą odprowadzać składek na ubezpieczenia społeczne za okres zawieszenia działalności. Takie prawo zapewnia im art. 13 powołanej ustawy, który stanowi, że obowiązek ubezpieczeń społecznych osób prowadzących działalność powstaje od dnia rozpoczęcia prowadzenia tej działalności, a ustaje z dniem zaprzestania. Przy czym dla rozstrzygnięcia istnienia obowiązku ubezpieczeń decydujące znaczenie ma faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko posiadanie uprawnień do jej prowadzenia. Wyrejestrowanie z ubezpieczeń z tytułu czasowego zaprzestania działalności jest więc możliwe, gdy właściciel firmy dokona w ZUS odpowiedniego zgłoszenia. Rozwiązanie to jest bardzo korzystne dla wielu właścicieli firm, w szczególności prowadzących swą działalność sezonowo czy działających z przerwami wymuszonymi zapotrzebowaniem na oferowane przez nich towary czy usługi. Z możliwości tej korzystają również osoby prowadzące malutkie firmy, np. szewcy czy właściciele małych sklepików. Dochody osiągane przez tę grupę są niewielkie, więc instytucja zawieszenia płacenia składek na ubezpieczenia społeczne w okresie zawieszenia prowadzenia działalności pozwalała uniknąć dodatkowych wydatków w czasie, gdy nie osiągano dochodów. Rozwiązanie to jest logiczne i uzasadnione. Obecnie jednak wiele osób, które skorzystały z instytucji przewidzianej w art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest wzywana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do zapłacenia składek za okresy zawieszenia działalności wraz z odsetkami, które często przekraczają kwotę główną. Osoby te wzywane są nagle nawet po kilku latach od zawieszenia działalności. Takie postępowanie powoduje, że wiele firm, aby zapłacić żądane sumy, zmuszona jest ogłosić upadłość i dołączyć do ogromnej w naszym kraju rzeszy bezrobotnych. Praktyka stosowana przez ZUS budzi uzasadnione wątpliwości, zwłaszcza że wcześniej nikt nie informował właścicieli firm, że postępują niewłaściwie i nikt ich działań nie kwestionował. Co więcej, osoby te wielokrotnie otrzymywały z ZUS-u zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami. Wynika z tego, że ZUS traktuje instytucję czasowego wyrejestrowania działalności uznaniowo, co powoduje często opłakane skutki dla właścicieli firm. Stali się oni ofiarami mało precyzyjnych i niejasnych przepisów prawnych i w konsekwencji znaleźli się w bardzo trudnej sytuacji. Aby w przyszłości uniknąć takiej sytuacji i rozwiązać już istniejący problem, należy niezwłocznie dokonać zmian w przepisach prawnych. Nowelizacji wymaga przytaczana powyżej ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.) w zakresie wprowadzenia jasnej i precyzyjnej definicji zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej. Jest to warunek konieczny i niezbędny, by wykluczyć w tej materii uznaniowość ZUS.
W związku z powyższym pragnę zadać Panu następujące pytania, na które oczekuję odpowiedzi:
1. Czy Pański resort podjął działania zmierzające do wyeliminowania uznaniowości ZUS w zakresie stosowania instytucji wyrejestrowania działalności gospodarczej na czas zawieszenia jej prowadzenia, jeśli tak, to jakie?
2. Czy w najbliższym czasie podjęte zostaną prace mające na celu uzupełnienie powołanych powyżej ustaw o precyzyjną definicję zawieszenia działalności gospodarczej?
3. Czy ma Pan świadomość, że praktyka stosowana przez ZUS może doprowadzić do upadłości wiele firm, a ponadto działanie takie podważa zaufanie obywateli do państwa?
Z poważaniem
Poseł Adam Ołdakowski
Bartoszyce, dnia 20 marca 2006 r.