Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Premierze! W ramach pełnienia funkcji posła na Sejm RP kontynuuję interwencje poselskie w sprawach nieprawidłowości w gminie Niepołomice, podjęte na prośbę mieszkańców przez posła poprzedniej kadencji pana Stanisława Papieża. Wyżej wymieniony wnioskował o przeprowadzenie kontroli przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Krakowie. Podobny wniosek złożyła również Prokuratura Okręgowa.

   Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie przeprowadziła trzy kontrole. Pierwszą w 2004 r. i dwie w 2005 r. Ujawnione nieprawidłowości występują w każdym z punktów ujętych w ˝tematyce kontroli˝. Nawet pobieżna analiza protokołów pozwala stwierdzić, że nieprawidłowości się powtarzają, czyli że zalecenia pokontrolne nie są przez organy gminy realizowane. Jak udało się ustalić, niektóre nieprawidłowości opisywane były w protokołach z kontroli przeprowadzonych w latach 1995, 1997 i 2001. Upoważnia to do postawienia tezy, że działania kontrolne RIO w Krakowie są nieskuteczne, a organy gminy lekceważą jej zalecenia, a nawet stosowane sankcje.

   Od 1990 r. burmistrzem miasta i gminy Niepołomice jest pan Stanisław Kracik. W 1995 r. RIO w Krakowie skierowała do Prokuratury Apelacyjnej wniosek o ujawnionych działaniach noszących znamiona przestępstwa. Prokuratura Rejonowa odmówiła wszczęcia postępowania, a zażalenie RIO umorzyła Prokuratura Wojewódzka. Regionalna Izba Obrachunkowa w latach 1993-2004 sześciokrotnie kierowała wnioski o przekroczenie dyscypliny budżetowej lub finansów do Komisji Orzekającej przez wyżej wymienionego burmistrza. W pięciu przypadkach Komisja Orzekająca uznała jego winę. W 2004 r. Komisja Orzekająca uznała burmistrza winnym ˝nieumyślnego naruszenia dyscypliny budżetowej˝. Nie jest mi znana treść wniosku do Komisji, ale w protokole właściwym do tej sprawy opisany jest fakt przyjęcia zobowiązania w wysokości ponad 2 miliony zł bez zgody Rady Miejskiej. Trudno ten fakt uznać za nieumyślne działanie.

   Ustalenia kontroli przeprowadzonych w 2005 r. ujawniły faktyczny stan finansów gminy. Interwencje radnych przekazywane RIO o zadłużeniu były lekceważone. W czasie kontroli ujawniono różnicę między sprawozdaniami a stanem faktycznym. W wyjaśnieniach pracownicy urzędu określali to jako pomyłki. Trudno jest się z takim wyjaśnieniem zgodzić, gdy tzw. pomyłki zmieniały wskaźniki zadłużenia liczone w oparciu o ustawę o finansach publicznych. Pominięcie w sprawozdaniach kwot zaległości wobec ZUS - na koniec 2003 r. była to kwota 732 826,74 zł, a na koniec 2004 r. zaległości wyniosły 1 262 213,89 zł - można wyjaśnić tylko świadomą i celową decyzją.

   Kontrolujący obliczyli stan faktyczny zadłużenia gmin. Na koniec 2004 r. przekroczony został limit długu publicznego w art. 114 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm.) i osiągnął 61,8%. Z dostępnych dokumentów wynika, że zadłużenie na koniec 2005 r. liczone zgodnie z wyżej wymienionym art. 114 wyniosło 59,3%. Ponieważ w styczniu 2006 r. wypłacono należności wymagalne za rok 2005, jest możliwe, że zadłużenie przekroczyło limit wymagalny w ustawie 60%. RIO w Krakowie pomimo stwierdzonych faktów w czasie kontroli pozytywnie zaopiniowało projekt budżetu na 2006 r. i prognozę spłaty długu publicznego. W budżecie tym deficyt zaplanowano w wysokości 15 461 828 zł, gdy w roku 2005 zamknięto budżet deficytem 13 695 000 zł. Dochody własne gminy od lat są w miarę stałe, a w dwóch ostatnich latach, tj. 2005-2006, stanowią mniej niż 1/3 planowanych wydatków. W tej sytuacji zadziwia fakt, że RIO w swym wystąpieniu pokontrolnym nie zaleca wprowadzenia programu naprawczego i pozytywnie opiniuje wirtualny budżet sporządzony w celu uzyskania odpowiednich wskaźników.

   Przeprowadzone kontrole przez RIO nie uwzględniły w tematyce oceny zrealizowanych inwestycji w oparciu o kryterium gospodarności. Kontrola ujawniła brak analiz finansowo-ekonomicznych we wszystkich wnioskach o udzielenie pożyczek, kredytów i emisji obligacji. W tej sytuacji jedynie opinia burmistrza dowodząca efektywności inwestycji jest upowszechniana w mediach jako pasmo sukcesów. Takie postępowanie pozwala na uzyskanie poparcia mieszkańców nieświadomych stanu faktycznego. Jednocześnie blokowane są informacje o występujących nieprawidłowościach, łamaniu prawa, uchylonych uchwałach Rady Miejskiej nawet w stosunku do radnych. Rada Miejska nie została poinformowana, że przed Sądem Okręgowym toczy się postępowanie karne przeciw burmistrzowi pod zarzutem działania na szkodę gminy, sygnatura akt III K 213/03.

   Lekceważenie zaleceń RIO, a także postanowień i prawomocnych wyroków sądowych jest metodą działania burmistrza. Mimo rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody potwierdzonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego trwa praktyka wymuszania na mieszkańcach opłat na budowę kanalizacji. Wpływy tak uzyskane wpisane są do dochodów budżetu.

   Takie postępowanie jest możliwe dzięki bezkrytycznej postawie większości radnych Rady Miejskiej. Radni głosują za przyjęciem uchwały, mając świadomość jej niezgodności z prawem. Argumentem jest stanowisko burmistrza - opublikowane nawet w prasie - chociaż wojewoda uchylił uchwałę w części, to i tak pozostanie to bez znaczenia.

   Komisja Rewizyjna Rady Miejskiej nie realizuje swych obowiązków kontrolnych, ograniczając się do rozmów z pracownikami urzędu i burmistrzem i w oparciu o tak zdobytą wiedzę formułuje wnioski o absolutorium.

   Opublikowanie na stronie internetowej RIO w Krakowie www.bip.krakow.rio.gov.pl wystąpień pokontrolnych spowodowało wśród mieszkańców i nie tylko zdziwienie. Ujawnione fakty burzą medialny obraz gminy Niepołomice i wspaniałego gospodarza. Pytanie, jakie stawiają sobie dziś mieszkańcy gminy, a może i obywatele kraju to nie ˝Czy do gminy wkroczy komisarz˝?, ale ˝Kiedy to się stanie˝? Opisany na łamach ˝Rzeczpospolitej˝ przykład gminy Rokoszany daje temu podstawę. Zapewne wielu zapyta, w czym jest lepszy burmistrz Niepołomic od wójta gminy Rokoszany? Bagatelizowanie wyników kontroli w wypowiedziach burmistrza i brak zdecydowanej reakcji ze strony władz państwa spowoduje utrwalenie wśród mieszkańców przekonania, że układy, wpływy i znaczenie burmistrza pozwalają mu się stawiać ponad prawem.

   Poseł Stanisław Papież w interpelacji 10 stycznia 2005 r. wnioskował, co następuje, cytuje: ˝tylko zewnętrzna kontrola może wyjaśnić przyczynę spolegliwości RIO wobec gminy Niepołomice i spowodować wykonywanie prawa przez burmistrza i Radę˝.

   Proszę Pana, Panie Premierze, o wyjaśnienie powodów, które przeszkodziły Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Krakowie i wojewodzie małopolskiemu przeciwdziałać łamaniu prawa w gminie Niepołomice. Wnioskuję o podjęcie takich decyzji, które przywrócą mieszkańcom Niepołomic wiarę w prawo i przekonanie, że instytucje państwa są w stanie zapewnić jego przestrzeganie.

   Poseł Marek Kotlinowski

   Warszawa, dnia 30 marca 2006 r.