Szanowny Panie Premierze! Przyjęta w dniu 1 sierpnia 1997 r. uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Premierze! Przyjęta w dniu 1 sierpnia 1997 r. uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Karta Praw Osób Niepełnosprawnych stwierdza, że osoby niepełnosprawne mają prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia. Oznacza to w szczególności prawo osób niepełnosprawnych do dostępu do dóbr i usług umożliwiających pełne uczestnictwo w życiu publicznym, społecznym, kulturalnym, artystycznym, sportowym oraz rekreacji i turystyce odpowiednio do swych zainteresowań i potrzeb (§ 1 pkt 1 i 10). Sejm wezwał rząd Rzeczypospolitej Polskiej i władze samorządowe do podjęcia działań ukierunkowanych na urzeczywistnienie tych praw. Jednym z takich działań są ułatwienia w parkowaniu pojazdów samochodowych osób niepełnosprawnych poprzez wyznaczenie dla nich miejsc parkingowych, szczególnie w miejscach, gdzie jest deficyt ogólnodostępnych miejsc parkingowych.
Miejsca te są oznakowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. Nr 170, poz. 1393) poprzez znak poziomy P-24 ˝miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej˝ czy znak informacyjny D-18 ˝parking˝ uzupełniony tabliczką T-29 ˝tabliczka informująca o miejscu przeznaczonym dla pojazdu samochodowego uprawnionej osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej˝).
Pomimo wydzielenia i odpowiedniego oznakowania miejsca te są nagminnie zajmowane przez osoby niemające do tego prawa. Z danych Straży Miejskiej Wrocławia wynika, że w roku 2005 funkcjonariusze tej służby skontrolowali 634 pojazdy pod względem uprawnień zezwalających na parkowanie w miejscach wyznaczonych dla osób niepełnosprawnych, ujawniając 94 przypadki naruszeń (14,8% skontrolowanych pojazdów). Podkreślić należy, że liczba kontroli w tym zakresie jest z przyczyn oczywistych ograniczona, a funkcjonariusze nie monitorują tego zjawiska w sposób ciągły.
Nagminne zajmowanie miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych przez kierowców nieuprawnionych wynika zapewne z przyrostu liczby pojazdów samochodowych przy jednoczesnym niezwiększaniu liczby miejsc do parkowania. W takich przypadkach osoba niepełnosprawna poruszająca się pojazdem samochodowym nie może go zaparkować w sposób umożliwiający wysiadanie i wsiadanie (przestrzeń konieczna dla wózków inwalidzkich) oraz dotarcie do celu (odległość, rodzaj drzwi), gdyż wyznaczone miejsce zajęte jest przez pojazd osoby nieuprawnionej, bez wymaganego oznakowania pojazdu. Ten stan rzeczy spowodowany jest również faktem, iż kierujący niebędący osobami niepełnosprawnymi nie ponoszą wystarczająco surowej kary za naruszenie przepisów porządkowych w tym zakresie.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz.U. Nr 208, poz. 2023) przewiduje grzywnę nakładaną w drodze mandatu karnego (pozycja 229 tabeli B załącznika) w wysokości 100 zł za naruszenie postanowień wynikających ze znaku D-18 lub D-18a ˝parking˝, a zatem za ogólne naruszenie postanowień wynikających z przepisów dotyczących parkowania w miejscu oznaczonym jako parking (podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2002 r. przewidywało za naruszenie postanowień wynikających z tych znaków grzywnę w wysokości 200 zł). W obowiązującym stanie prawnym nie przewiduje się odpowiedzialności za uprzywilejowaną postać naruszenia postanowień wynikających ze znaku np. D-18 uzupełnionego tabliczką T-29 (tabliczka informująca o miejscu przeznaczonym dla pojazdu samochodowego uprawnionej osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej). Zgodnie z § 52 ust. 6 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych znak D-18 może być uzupełniony tabliczką T-29 i tak najczęściej w aglomeracjach oznakowane są miejsca do parkowania dla osób niepełnosprawnych. Nowy stan prawny nie przewiduje w ogóle wykroczenia polegającego na naruszeniu postanowień wynikających ze znaku poziomego P-24 ˝miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej˝, podczas gdy przewiduje taką odpowiedzialność dla znaków P-18 i P-20 (pozycje 233 i 234 tabeli B załącznika).
W ramach programu ˝Polska bez barier˝ prowadzonego przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji 16 września 2005 r. ruszyła druga edycja Kampanii Parkingowej pod hasłem ˝Czy naprawdę chciałbyś być na naszym miejscu?˝. To kolejna tego typu inicjatywa w Polsce, której celem jest zwrócenie uwagi na problem zajmowania przez nieuprawnionych kierowców ˝kopert˝, czyli miejsc przeznaczonych wyłącznie dla osób niepełnosprawnych. Celem kampanii jest zwrócenie uwagi na ten problem nie tylko kierowcom, lecz także przedstawicielom Straży Miejskiej, Policji oraz osobom odpowiedzialnym za ochronę obiektów, przy których wyznaczono miejsca dla osób niepełnosprawnych.
Nieposiadający uprawnień kierowcy często lekceważą potrzeby osób niepełnosprawnych i uważają, że zajęcie ˝na chwilę˝ zarezerwowanych dla osób niepełnosprawnych miejsc nikomu nie zaszkodzi. Osoba niepełnosprawna musi wtedy szukać innego, często oddalonego miejsca parkingowego. Jedną z przyczyn takiej sytuacji jest fakt, iż obowiązujące obecnie kary za parkowanie na miejscach wyznaczonych dla osób niepełnosprawnych nie są wystarczająco wysokie i nie powstrzymują kierowców od takiego, łamiącego obowiązujące prawo działania.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Co było powodem zmniejszenia grzywny nakładanej w drodze mandatu karnego za naruszenie postanowień wynikających ze znaku D-18?
2. Jakie przesłanki stoją na przeszkodzie, aby przewidzieć uprzywilejowaną postać odpowiedzialności za naruszenie postanowień wynikających ze znaku D-18 uzupełnionego tabliczką T-29 oraz znaku P-24?
3. Czy rząd przewiduje podwyższenie i skuteczniejsze egzekwowanie kar za parkowanie na miejscach dla osób niepełnosprawnych przez kierowców niemających do tego prawa?
4. Jak rząd zapewni realizację postanowień uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych?
Mając na względzie, że problem ten nie ma charakteru jednostkowego (dotyczy wszystkich osób niepełnosprawnych poruszających się pojazdami samochodowymi), wnoszę o zmianę obowiązujących przepisów prawnych oraz podwyższenie do 500 zł kary grzywny za parkowanie przez osoby nieuprawnione na miejscach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych.
Sprawa ma charakter międzyresortowy, dotyczy bowiem w pierwszej kolejności kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, ale także innych ministrów zapewniających realizację uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych. Dlatego też interpelację kieruję do Prezesa Rady Ministrów Pana Kazimierza Marcinkiewicza.
Z poważaniem
Posłowie Sławomir Jan Piechota,
Stanisław Tadeusz Huskowski
i Jarosław Duda
Wrocław, dnia 3 kwietnia 2006 r.