Szanowny Panie Ministrze! Do mojego biura poselskiego dotarło pismo od dyrekcji Zakładu Opieki Zdrowotnej
Szanowny Panie Ministrze! Do mojego biura poselskiego dotarło pismo od dyrekcji Zakładu Opieki Zdrowotnej w Lipnie w sprawie sytuacji szpitala. Powszechnie znany, niewymagający dogłębnego komentarza, jest problem zadłużenia jednostek służby zdrowia w Polsce. Rzecz jednak w tym, iż znakomita większość owego zadłużenia dotyczy sfery wierzytelności publicznoprawnych, a przede wszystkim zadłużenia w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zadłużenie to nie powstało li tylko w ostatnim roku czy też ostatnich dwóch latach, ale niestety immanentnie związane jest z wdrożoną reformą systemu ubezpieczeń społecznych. Przy minimalnym wynagrodzeniu rzędu 899,10 złotych oraz bezrobociu sięgającym 3 miliony, służba zdrowia de facto musi być permanentnie niedofinansowana. Przekłada się to wprost nie tylko na możność i jakość świadczonych usług medycznych (co jedynie przy zaangażowaniu personelu, poświęceniu lekarzy zdaje się być jeszcze na niezwykle wysokim poziomie), ale także na możliwości płatnicze zakładów opieki zdrowotnej. Problem istniejących zobowiązań cywilnoprawnych, publicznoprawnych i zaległych, niewypłaconych, aczkolwiek niskich wynagrodzeń, jest powszechnie znany.
Co chwila zakłady opieki zdrowotnej wstrząsane są niepokojami - akcje strajkowe, przerwy w pracy. Nie służy to ani atmosferze pracy, ani też opiece medycznej. Sytuację pogorszyła nowelizacja ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania (Dz. U. z 1995 r. Nr l, poz. 2, z późn. zm.), która zakładając wzrost wynagrodzenie w ogóle nie wspomniała o źródle pozyskania pieniędzy. Na nic zdała się więc w tej materii kolejna ustawa z 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej, albowiem uzyskane z tego tytułu pieniądze i tak trzeba oddać, mimo iż kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia nie ulegają zwiększeniu i nie przewidują pieniędzy na ten cel. W tej sytuacji jako mało prawdopodobne należy oceniać zapewnienia kolejnych ministrów o rychłych podwyżkach i zwiększeniu środków w budżecie. Rzecz bowiem w konieczności podjęcia rozwiązań systemowych i to niezwłocznie.
Skalę istniejącego zagrożenia obrazuje sytuacja Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Lipnie, którego zadłużenie w stosunku do ZUS wynosi 17.587.291,08 zł (należność główna) plus odsetki w kwocie 3.511.266,30 zł. Obowiązująca ustawa z 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej nakazuje spłatę owych zobowiązań w okresie dwóch lat. Jeśli się zważy, iż z tytułu kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia SPZOZ w Lipnie uzyskuje kwotę około 1,6 mln zł miesięcznie, to oczywiste jest, że spłata owej wierzytelności w zakreślonym terminie nie jest realna. W tej sytuacji, dokonując prostej analizy ekonomicznej, nie sposób uciec od refleksji, iż w sytuacji uzyskiwanych przez SPZOZ w Lipnie przychodów z kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia realizacja porozumienia z ZUS nie jest możliwa i być może o to właśnie chodzi - o zlikwidowanie szpitali powiatowych. Rzecz jednak w tym, iż nie wszystkich będzie stać i nie wszyscy będą mogli leczyć się jedynie w dużych ośrodkach typu RCO, kliniki, szpitale wojewódzkie, dla których organem założycielskim jest samorząd województwa. Funkcjonowanie SPZOZ w Lipnie nie jest tylko i wyłącznie problemem organizacyjnym, ale także ma wymiar społeczny. Jest niezwykle ważne, albowiem jest to jedyny tak duży zakład pracy w powiecie lipnowskim, a utrata miejsc pracy w szpitalu oznacza skrajne ubóstwo dla wszystkich pracowników szpitala i ich rodzin. W tej sytuacji skutki społeczne związane z uciążliwym dochodzeniem wierzytelności publicznoprawnych mogą być trudne do przewidzenia. Wobec powyższego dyrekcja szpitala proponuje, aby Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Lipnie mógł zawrzeć porozumienie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, na mocy którego: wszelkie należności z tytułu odsetek od nieterminowych płatności składek ZUS zostałyby umorzone, wierzytelność główna w wysokości 17.587.291,08 zł zostałaby rozłożona na 10 lat, przy czym raty płatne byłyby w odstępach miesięcznych.
Jest to rozwiązanie możliwe do wykonania ze strony SPZOZ w Lipnie (z ekonomicznego punktu widzenia), jeśli się zważy, iż w roku 2006 całkowita wartość kontraktu z NFZ tej jednostki wynosi 19.367.625,45 zł (plus niewielkie dochody z innych źródeł). Pozwala to na zapewnienie bieżącej działalności SPZOZ oraz zapewni spłacenie zaległości wobec ZUS, a zarazem pomoc taka nie byłaby traktowana jako pomoc de minimis. Propozycją dalej idącą jest umorzenie wierzytelności nie tylko w zakresie odsetek, ale także należności głównej (w całości lub części). W skali ekonomicznej może być to rozwiązanie niepopularne, jednak zważyć należy na społeczne koszty związane z likwidacją ponad 600 miejsc pracy. Koszty społeczne oraz ekonomiczne tego rodzaju zabiegu znacznie przekraczają korzyści, które uzyskałby ZUS z tytułu egzekucji, są niższe niż koszty związane z umorzeniem zobowiązań. Dalej - nie bez znaczenia jest to, iż umorzenie należności pozwoli na systematyczne oraz bieżące odprowadzania składek ZUS, poprawi w związku z tym stan kapitałów emerytalnych i rentowych poszczególnych grup pracowniczych, stworzy realną możliwość zapewnienia im w przyszłości świadczeń społecznych w ramach ZUS.
Wobec powyższego pytam Pana Ministra:
1. Czy możliwe jest, aby wszelkie należności z tytułu odsetek od nieterminowych płatności składek ZUS szpitala w Lipnie zostały umorzone?
2. Czy możliwe jest, aby wierzytelność główna w wysokości 17.587.291,08 zł została rozłożona na 10 lat, przy czym raty płatne byłyby w odstępach miesięcznych?
3. Jakie kroki zamierza podjąć Pan Minister, aby nie doszło do likwidacji szpitala w Lipnie?
Poseł Anna Sobecka
Toruń, dnia 15 marca 2006 r.