Przedsiębiorcy inwestujący na terenach specjalnych stref ekonomicznych wskazują na problemy z wydzieleniem działalności prowadzonej
Przedsiębiorcy inwestujący na terenach specjalnych stref ekonomicznych wskazują na problemy z wydzieleniem działalności prowadzonej na terenie stref ekonomicznych w przypadku, gdy w związku z tymi inwestycjami prowadzą również działalność poza terenem stref ekonomicznych. W szczególności obawy dotyczą nieprzychylnych interpretacji wydawanych przez organy podatkowe oraz podmioty zarządzające strefami ekonomicznymi w zakresie tzw. wydzielenia organizacyjnego działalności strefowej, mogących skutkować utratą przez przedsiębiorców przyznanych im zwolnień podatkowych.
Przedstawiony problem wynika z faktu, iż wielu przedsiębiorców inwestujących na terenach specjalnych stref ekonomicznych posiada również siedziby, zakłady czy biura poza ściśle oznaczonym terenem danej strefy, co skutkuje koniecznością wydzielenia organizacyjnego działalności wykonywanej na terenie strefy. W przypadku niedokonania takiego wydzielenia przedsiębiorcom grozi utrata przyznanego im zwolnienia podatkowego. W tym kontekście zasadniczym problemem podnoszonym przez przedsiębiorców działających na terenach specjalnych stref ekonomicznych jest brak jednoznacznych i precyzyjnych przepisów określających, co należy rozumieć przez pojęcie ˝wydzielenia organizacyjnego˝ oraz w jaki sposób należy prawidłowo dokonać takiego wydzielenia, aby uniknąć ryzyka związanego z utratą zwolnienia podatkowego.
Problem dotyczy przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie katowickiej specjalnej strefy ekonomicznej w brzmieniu: ˝Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują wyłącznie z tytułu działalności prowadzonej na terenie strefy. W przypadku prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej również poza obszarem strefy, działalność prowadzona na terenie strefy musi być wydzielona organizacyjnie, a wielkość zwolnienia określa się w oparciu o dane jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność wyłącznie na terenie strefy.˝
Identyczne zapisy znajdują się również w rozporządzeniach wydanych przez Radę Ministrów w sprawie pozostałych specjalnych stref ekonomicznych funkcjonujących na terenie kraju. Właśnie sprzeczna i niespójna wykładnia tego przepisu przez zarządzających strefami ekonomicznymi oraz organy podatkowe jest przyczyną pojawiających się wśród przedsiębiorców problemów.
W szczególności z zacytowanego przepisu nie wynika, co oznacza i w jaki sposób należy interpretować pojęcie ˝w przypadku prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej również poza obszarem strefy˝. Trudności interpretacyjne pojawiają się np. w sytuacji, gdy przedsiębiorca posiada siedzibę na terenie strefy ekonomicznej, gdzie skupia się jego zasadnicza działalność gospodarcza, natomiast poza terenem strefy ekonomicznej wykonuje on działalność handlową w celu sprzedaży wyrobów wytworzonych na terenie strefy, np. gdy przedsiębiorcy zatrudniają przedstawicieli handlowych działających na terenie całego kraju, zajmujących się sprzedażą produktów wytworzonych na terenie strefy, w związku z czym występuje konieczność wynajmowania poza terenem strefy np. lokali biurowych lub powierzchni magazynowych czy też czynności, takich jak reklama produktów strefowych lub ich prezentacja potencjalnym klientom czy też odbieranie od kontrahentów zamówień na towary wytworzone na terenie strefy. Aktywność taka (wykonywana poza terenem strefy) ma charakter czysto subsydiarny w stosunku do działalności głównej prowadzonej na terenie strefy ekonomicznej, jak również jest niesamodzielna gospodarczo, tzn. że nie istniałaby bez podstawowej działalności strefowej. Jednakże w opinii niektórych przedstawicieli podmiotów zarządzających strefami oraz organów podatkowych taka działalność handlowa poza terenem strefy oznacza ˝prowadzenie działalności gospodarczej poza terenem strefy˝ i skutkuje koniecznością dokonania wydzielenia. W związku z powyższym konieczne wydaje się zajęcie przez Ministra Finansów jednoznacznego stanowiska, jakie sytuacje gospodarcze w myśl cytowanego przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia uznaje się za ˝prowadzenie działalności gospodarczej poza terenem strefy˝.
Równie istotna wątpliwość interpretacyjna dotyczy pojęcia ˝wydzielenie organizacyjne˝ działalności prowadzonej na terenie strefy ekonomicznej. W tym zakresie wydawane są przez organy podatkowe sprzeczne interpretacje obowiązujących przepisów. I tak część urzędów skarbowych stoi na stanowisku, że obowiązujące przepisy nie uzależniają prawa do skorzystania ze zwolnienia od ustanowienia samodzielnej jednostki sporządzającej bilans, a warunkiem dostatecznym jest w tym zakresie organizacyjne wyodrębnienie jednostki prowadzącej działalność na terenie strefy, w taki sposób, aby na podstawie jej ksiąg rachunkowych można było bezspornie ustalić wysokość dochodu kwalifikującego się do zwolnienia. Jednocześnie jednak istnieją również takie interpretacje pojęcia ˝wydzielenie organizacyjne˝, w świetle których samo wydzielenie księgowe dochodów uzyskiwanych z działalności strefowej jest niewystarczające. Dla przedsiębiorców inwestujących na terenie stref ekonomicznych oznacza to, iż dokonywane przez nich wydzielenie organizacyjne działalności strefowej (tzw. księgowe) może zostać przez urząd skarbowy zakwestionowane i uznane za niewystarczające. W konsekwencji oznaczałoby to pozbawienie ich dotychczasowego zwolnienia podatkowego oraz powstanie zaległości podatkowych za okres, gdy opierając się na sprzecznych interpretacjach organów podatkowych, dokonywali wydzielenia tzw. księgowego.
Tworzenie dodatkowych obostrzeń odnośnie do tzw. wydzielenia organizacyjnego (rozumianego jako wydzielenie organizacyjne, majątkowe i rachunkowe) w przypadku, gdy zdaniem wielu przedsiębiorców i przedstawicieli organów podatkowych w zupełności wystarcza zwykłe wydzielenie księgowe pozwalające bezspornie ustalić wysokość dochodu kwalifikującego się do zwolnienia podatkowego, postrzegane jest jako niekorzystne i represyjne w stosunku do inwestorów działających na terenie specjalnych stref ekonomicznych. W związku z powyższym konieczne wydaje się zajęcie przez Panią Premier jednoznacznego stanowiska odnośnie do poruszonego problemu.
Ponadto wśród interpretacji wydawanych przez organy podatkowe odnośnie do prowadzenia działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej oraz równoczesnego prowadzenia działalności poza nią pojawiają się głosy, iż przy wzajemnych rozliczeniach pomiędzy wyodrębnioną organizacyjnie jednostką (prowadzącą działalność w strefie) a częścią spółki poza strefą podatnik winien dokonywać wewnętrznego rozliczenia przychodów i kosztów przy pomocy metod przewidzianych dla ustalania cen transferowych. O ile stanowisko takie może być akceptowane w przypadku, gdy poza terenem strefy ekonomicznej funkcjonuje oddzielnie samobilansujący się oddział spółki (prowadzącej równolegle działalność strefową), to jednak jest niezrozumiałe w sytuacji funkcjonowania poza terenem strefy np. biura handlowego lub magazynu, wykonujących działalność pomocniczą dla zakładu strefowego. Placówki takie są bowiem zupełnie niesamodzielne i nie prowadzą własnej księgowości, zaś wszelkie rozliczenia z właściwym zakładem dokonywane są w ramach jednej i tej samej osoby prawnej (będącej jednym podatnikiem dla celów podatku dochodowego od osób prawnych).
W związku z powyższym uprzejmie prosimy o odpowiedź na następujące pytania:
1. Co oznacza i jak należy interpretować pojęcie ˝prowadzenie działalności poza terenem strefy ekonomicznej˝ w świetle § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie katowickiej specjalnej strefy ekonomicznej?
2. Jaka jest definicja i co należy rozumieć pod pojęciem ˝wydzielenia organizacyjnego˝?
3. W jaki sposób należy przeprowadzić ˝wydzielenie organizacyjne˝ działalności strefowej, aby nie narażać się na ryzyko utraty zwolnień podatkowych przyznanych w związku z prowadzeniem działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej?
4. W jaki sposób należy stosować przepisy dotyczące tzw. cen transferowych w ramach wewnętrznych rozliczeń w przypadku, gdy spółka prowadząca działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej posiada poza terenem strefy np. biura lub magazyny, które nie są oddziałem w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?
Z poważaniem
Poseł Tomasz Głogowski
Warszawa, dnia 4 kwietnia 2006 r.