Szanowny Panie Ministrze! Działający do listopada 2003 r. fundusz alimentacyjny powstał na początku 1975
Szanowny Panie Ministrze! Działający do listopada 2003 r. fundusz alimentacyjny powstał na początku 1975 r. Z jego pomocy korzystało rocznie ponad 500 tys. osób. Celem funduszu była opieka nad tymi osobami, które nie mogły wyegzekwować świadczeń alimentacyjnych. Obowiązki alimentacyjne brał na siebie ZUS, który rozporządzał środkami funduszu, co zapewniało regularne wypłaty świadczeń i stabilną sytuację życiową.
Wysokość świadczeń uzależniona była od wysokości zasądzonych przez sąd alimentów, jednak nie były one wyższe niż 30% przeciętnego wynagrodzenia. Jednocześnie fundusz miał zwiększać odpowiedzialność osób zobowiązanych do alimentacji. Niepłacący rodzic zaciągał wobec państwa dług, którego zwrotu dochodził już sam fundusz alimentacyjny.
Zlikwidowany fundusz zastąpiony został przez ustawę o świadczeniach rodzinnych, przyjętą przez Sejm 28 listopada 2003 r. (tekst jednolity Dz.U. z 30.12.2003 r. Nr 228, poz. 2255).
Projekt likwidacji funduszu alimentacyjnego wywołał protesty wśród osób samotnie wychowujących dzieci, w olbrzymiej większości samotnych matek. Na terenie całego kraju powstało ponad 60 stowarzyszeń i grup nieformalnych, których celem jest obrona funduszu. Matki te uważają, że zmiany te przyniosą przejściową poprawę sytuacji finansowej budżetu, a w dłuższej perspektywie spowodują negatywne skutki społeczne. Wiele osób samotnie wychowujących dzieci, po odebraniu im pieniędzy z funduszu, nie będzie w stanie dalej utrzymywać siebie i dzieci. Fundusz alimentacyjny utworzono w celu zwiększenia opieki nad dziećmi i innymi osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych oraz zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.
Nowa ustawa ogranicza dostęp do edukacji dzieci z rodzin niepełnych. Nie uwzględnia ludzi starszych i małżonków, którzy mieli zasądzone alimenty, jak i dziadków wychowujących wnuki z alimentami zasądzonymi od rodziców dzieci.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych budzi nie tylko kontrowersje wśród osób samotnie wychowujących dzieci. Według rzecznika praw obywatelskich, który zaskarżył ustawę do Trybunału Konstytucyjnego, jest ona sprzeczna z konstytucją oraz Konwencją o prawach dziecka z dnia 20.11.1989 r. (Dz.U. z 23.12.1991 r. nr 120, poz. 526 ze zm.), narusza zasady pomocniczości państwa i równości obywateli wobec prawa.
Projekt nowej ustawy przygotował rzecznik praw dziecka. Przewiduje ona m.in. utworzenie tzw. gminnych funduszy alimentacyjnych oraz rejestru dłużników, co ma w przyszłości poprawić ściągalność alimentów.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad projektem nowej ustawy?
2. Czy będzie możliwe wprowadzenie jej w życie jeszcze w 2006 r.?
Z poważaniem
Poseł Henryk Siedlaczek
Warszawa, dnia 5 kwietnia 2006 r.