Szanowna Pani Premier! Do mojego biura wpłynęły materiały świadczące o tym, że od wielu
Szanowna Pani Premier! Do mojego biura wpłynęły materiały świadczące o tym, że od wielu miesięcy trwa konflikt związany z rozliczeniem podatkowym dochodów uzyskanych przez pracowników Banku Handlowego z tytułu sprzedaży, nabytych przez nich w tzw. transzy pracowniczej, akcji tego banku. Istota zaistniałego sporu nie ogranicza się tylko do czysto merytorycznej kwestii, a mianowicie przesądzenia, czy dochód uzyskany z tej sprzedaży korzystał ze zwolnienia od podatku, czy też nie. Równie duże emocje wywołuje ocena praworządności działań administracji skarbowej na etapie zbierania oraz przetwarzania danych, a szczególnie danych chronionych tajemnicą gwarantowaną przez instytucje finansowe (w tym m.in. domy maklerskie). Uważnie obserwuję ten spór z racji mojej interpelacji z poprzedniej kadencji, która dotyczyła podobnej sprawy w cementowni Wierzbica, a która zakończyła się pomyślnie dla pracowników. Pozostaję w kontakcie z przedstawicielami działających w Banku związków zawodowych.
Poważne wątpliwości co do legalności działania budzi fakt żądania przez służby skarbowe informacji, które są objęte tajemnicą maklerską.
Ocenę tego wydarzenia wyrażają też eksperci współpracujący z organizacjami związkowymi, reprezentującymi pracowników Banku Handlowego. Ich zdaniem w toku prowadzonego postępowania doszło do ewidentnego, wielokrotnego złamania prawa przez pracowników aparatu skarbowego, zaś wyjaśnienia Ministerstwa Finansów usprawiedliwiające owe działania nie mogą być postrzegane inaczej, niż jako legalizowanie naruszeń obowiązującego w Polsce porządku prawnego.
Uzasadniając tak skrajnie krytyczne stanowisko wskazano, że informacje pozyskane na zasadach i w trybie zastosowanym przez służby skarbowe mogą dotyczyć wyłącznie wzajemnych relacji gospodarczych pomiędzy udzielającym informacji a osobą trzecią, czyli między Domem Maklerskim a jego klientem, a nie pomiędzy dwoma podmiotami korzystającymi z usług domu maklerskiego. Podniesiono także zarzut, że zastosowany sposób pozyskiwania informacji doprowadził do całkowicie bezzasadnego zróżnicowania prawnopodatkowego poszczególnych pracowników Banku Handlowego.
Jeżeli przyjąć, że dochody ze sprzedaży akcji pracowniczych istotnie podlegały podatkowi dochodowemu, to, stosując ów system pozyskiwania informacji, aparat skarbowy z góry godził się na to, że poza opodatkowaniem pozostaną te dochody, które zostały uzyskane w wyniku otrzymania przychodu nieprzekraczającego równowartości 10 000 euro (bo o tych transakcjach, zgodnie z powołanym rozporządzeniem Ministra Finansów, nie trzeba informować). Ponadto poza opodatkowaniem pozostaną dochody z wielokrotnie dokonywanych transakcji, jeżeli każda z nich nie przekracza równowartości 10000 euro, zaś nabywcą będzie zawsze inny podmiot (a zatem może się tak zdarzyć, że podatek zapłaci ktoś, kto uzyskał przychód z jednorazowej transakcji w wysokości 12 000 euro, zaś w ogóle go nie zapłaci ten, kto łącznie uzyskał przychód w wysokości 18 0000 euro, jeżeli jego uzyskanie nastąpiło w wyniku dokonania dwudziestu transakcji opiewających na równowartość 9000 euro).
Niezależnie od tego pozwolę sobie zauważyć, że kwestia dostępu władz skarbowych do informacji stanowiącej tajemnicę bankową (maklerską) od dawna budziła kontrowersje. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich nawet tak obwarowane gwarancjami dla podatników regulacje art. 182-185 Ordynacji podatkowej naruszały regulacje konstytucyjne (przede wszystkim prawo do prywatności), a w związku z tym zostały one zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego. Sprawa ta została rozpatrzona przez Trybunał w składzie pięciu sędziów (orzeczenie z dnia 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 15/98). Uważam za nieodzowne przywołanie dwóch fragmentów uzasadnienia tego wyroku, a mianowicie: ˝Ewentualne żądanie naczelnika urzędu skarbowego ujawnienia danych objętych tajemnicą bankową, w innych przypadkach toczącego się postępowania podatkowego stanowiłoby przejaw nadużycia kompetencji. Należałoby je ocenić jako działania bezprawne, naruszające zasadę ochrony życia prywatnego.˝. I dalej: ˝Obowiązkiem natomiast naczelnika urzędu skarbowego jest zwrócenie się do podatnika o ujawnienie tych informacji przed zwróceniem się o ich udostępnienie do banku lub innej instytucji finansowej. Chodzi o to, żeby dane objęte tajemnicą bankową nie były poddane kontroli organu podatkowego bez uprzedzenia podatnika.˝
Wszystko wskazuje na to, że służby podatkowe, przy pełnej aprobacie Ministerstwa Finansów, nie do końca przyjęły do wiadomości te fundamentalne tezy. Z wyjaśnień Ministerstwa Finansów wynika, że możliwa jest droga na skróty, której zastosowanie pozwala na uniknięcie procedury przewidzianej w art. 182-185 Ordynacji podatkowej.
Nie zgadzam się z tym poglądem, a tym samym nie jestem w stanie zaakceptować treści adresowanego do związku zawodowego, powołanego na wstępie, pisma Ministra Finansów.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pani Premier o ponowne przeanalizowanie obowiązującego w tym zakresie stanu prawnego oraz o podjęcie decyzji co do wycofania z obiegu prawnego niefortunnych wyjaśnień Ministerstwa Finansów
Interpelując do Pani, zwracam się z pytaniem: czy dotychczasowe działania Ministra Finansów oraz administracji podatkowej w sprawie stanowiącej przedmiot niniejszej interpelacji nie doprowadziły do naruszenia art. 84 oraz art. 217 Konstytucji RP (zasada równości opodatkowania oraz zasada nakładania podatków na podstawie ustaw)?
Zwracam się również o ponowne przeanalizowanie obowiązującego w tym zakresie stanu prawnego oraz o podjęcie decyzji co do wycofania z obiegu prawnego niefortunnych wyjaśnień Ministerstwa Finansów.
Z poważaniem
Poseł Barbara Marianowska
Tarnów, dnia 28 marca 2006 r.