Od początku istnienia III Rzeczypospolitej sytuacja własnościowa nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na mocy
Od początku istnienia III Rzeczypospolitej sytuacja własnościowa nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na mocy dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. stanowi nierozwiązany i narastający problem. Roszczenia byłych właścicieli majątków lub ich spadkobierców, którzy po II wojnie światowej w ramach nacjonalizacji zostali pozbawieni swojej prywatnej własności, przekazanej przez Skarb Państwa gminom, coraz częściej przybierają formę wytaczanych przeciwko gminom procesów z powództwa cywilnego. Sytuacja taka jest konsekwencją braku skutecznych działań i nieuchwalenia po upadku PRL-u ustawy reprywatyzacyjnej. Dla jej przeprowadzenia nie wykorzystano najlepszego okresu - początku zmian transformacyjnych - kiedy to, dysponując większym majątkiem państwowym, łatwiej można było dokonać reprywatyzacji. Zaniechania i nieskuteczność poprzednich ekip rządzących doprowadziły dzisiaj do dramatycznej sytuacji wielu gmin w Polsce, przeciwko którym toczące się w sądach powszechnych sprawy nabrały w ostatnim czasie przyspieszenia. W kilku przypadkach zapadły już nawet wyroki nakazujące samorządom gminnym zwrot majątku ich właścicielom lub spadkobiercom. Gminy oprócz ponoszenia ogromnych, jak na swoje możliwości, kosztów pełnomocnictw procesowych, są obciążane przez sądy kosztami procesowymi. Nierzadko, w przypadku orzeczenia przez sądy wyroków nakazujących zwrot nieruchomości, zobowiązania zarówno Skarbu Państwa, jak i gmin mogą ulec dodatkowemu zwiększeniu o wartość roszczeń z tytułu utraconych korzyści, dochodzonych na podstawie Kodeksu cywilnego. Wszystko to powoduje, że sytuacja finansowa gmin jest trudna nie tylko z punktu widzenia finansowego i kosztów, jakimi gminy są obciążane, ale również z punktu widzenia społecznego. Zachowanie bowiem przez gminy bierności wobec tychże spraw niewątpliwie doprowadziłoby gminy do utraty części majątku niezbędnego do dalszego rozwoju, a ponadto postawienia ich gospodarzom zarzutu niewłaściwej dbałości o powierzone mienie gminne.
W związku z tymi faktami pragnę zapytać: Jak obecny rząd, wobec dotychczasowego nieskutecznego działania w tym zakresie poprzednich ekip rządzących, zamierza rozwiązać powyższy problem? Jak zostaną pogodzone interesy byłych właścicieli majątków oraz gmin, które przez ponad 60 ostatnich lat dbały o ten majątek i finansowały jego utrzymanie, doprowadzając często do strategicznego, z punktu widzenia rozwoju i funkcjonowania samorządu, znaczenia tego majątku?
Z wyrazami szacunku
Poseł Teresa Ceglecka-Zielonka
Warszawa, dnia 8 czerwca 2006 r.