Szanowna Pani Minister! Na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art.
Szanowna Pani Minister! Na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 191 ust. 1 i art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przesyłam do Pani Minister interpelację w sprawie możliwości składania skarg i zażaleń na Polskę do organów Rady Europy przez związki zawodowe i organizacje pracodawców.
I. Europejska Karta Społeczna, sporządzona w Turynie dnia 18 października 1961 r. (DzU z 1999 r. nr 8, poz. 67), tworzy pewne uprawnienia dla osób prawnych prawa wewnętrznego - organizacji pracowników i organizacji pracodawców. Na jej podstawie organizacje pracowników i organizacje pracodawców mają prawo do uczestniczenia w pracach Podkomitetu Rządowego Komitetu Społecznego Rady Europy. Składa się on z przedstawicieli państwa. Jednak Karta przewiduje, że nie więcej niż dwie międzynarodowe organizacje pracodawców i nie więcej niż dwie międzynarodowe organizacje pracowników zostaną zaproszone do wyznaczenia obserwatorów do brania udziału w jego posiedzeniach, w charakterze doradcy. Ponadto Podkomitet może zasięgać opinii nie więcej niż dwóch przedstawicieli międzynarodowych organizacji pozarządowych mających status doradczy przy Radzie Europy w sprawach, którymi organizacje te są szczególnie właściwe zajmować się, takich jak np. dobrobyt społeczny oraz ekonomiczna i społeczna ochrona rodziny (art. 27 ust. 2). Organizacje, wybrane w skład Podkomitetu, posiadają też dalsze uprawnienia. Mają one prawo do otrzymywania kopii sprawozdań państw z wykonania postanowień Karty (art. 23 ust. 1). Karta tworzy także po stronie państw obowiązek przekazywania Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy wszelkich uwag do sprawozdań otrzymanych od organizacji krajowych, jeżeli będą one sobie tego życzyć (art. 23). Po stronie tych organizacji tworzy to nie tylko prawo do przekazywania tych uwag, ale także prawo do nadania im dalszego, przewidzianego w Karcie, biegu.
II. Uprawnienia osób prawnych prawa wewnętrznego zwiększa się po wejściu w życie protokołu dodatkowego do Karty z dnia 9 listopada 1994 r. Przewiduje on, iż reprezentatywne organizacje pracodawców i pracobiorców oraz inne organizacje pozarządowe będą mogły występować ze skargami przeciwko państwu, zarzucając mu naruszenie Karty. O dopuszczalności skargi, w tym reprezentatywności danej organizacji, ma rozstrzygać Komitet Ekspertów. Osoby prawne prawa wewnętrznego będą mogły występować ze skargami tylko wtedy, gdy dane państwo wyrazi na to zgodę. Deklaracje je zawierające mają być składane na określony czas. Skarga ma być składana na piśmie, odnosić się do tych postanowień Karty, które dane państwo zobowiązało się przestrzegać, oraz wskazać na sposób, w jaki państwo nie zrealizowało swoich zobowiązań wynikających z Karty. Komitet Ekspertów będzie mógł w swoim regulaminie określić jeszcze inne warunki dopuszczalności skargi. Organ ten będzie mógł poprosić państwa oraz organizacje pozarządowe o przedstawienie informacji i uwag. Jego decyzja o dopuszczalności skargi będzie podawana do wiadomości wszystkim państwom-stronom Karty. Swoje uwagi w tym przedmiocie będą mogły jednak przedstawić tylko państwa, które ratyfikowały protokół dodatkowy. Uwagi będą mogły przedstawiać także międzynarodowe organizacje pracowników i związków zawodowych. Komitet będzie mógł organizować rozprawę. Będzie zobowiązany do przedstawienia Komitetowi Ministrów oraz Zgromadzeniu Parlamentarnemu Rady Europy sprawozdania dotyczącego przede wszystkim oceny prawnej problemów przedstawionych w skardze. Sprawozdanie to będzie publikowane po upływie czterech miesięcy od daty przekazania go Komitetowi Ministrów RE lub wcześniej, gdy przyjął on rezolucję zawierającą wnioski końcowe dotyczące zarzutów przedstawionych w skardze. Dane państwo będzie miało obowiązek podjąć odpowiednie kroki zgodnie z zaleceniami Komitetu Ministrów RE. Będzie musiało poinformować o ich w swoim, składanym okresowo, sprawozdaniu.
III. W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy do tej pory wszedł w życie protokół dodatkowy do Europejskiej Karty Społecznej z dnia 9 listopada 1994 r.? Jakie jest polskie stanowisko w tej sprawie?
2. Czy - o ile ww. protokół dodatkowy wszedł w życie - polskie związki zawodowe i organizacje pracodawców składały skargi i zażalenia do organów Rady Europy w trybie, o którym mowa w pkt II niniejszej interpelacji? Jeśli tak, to proszę o podanie: kiedy to miało miejsce, kto składał skargę lub zażalenie, kto je rozpatrywał i jakie było ich rozstrzygnięcie.
3. Jeśli protokół dodatkowy nie wszedł w życie, uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska Pani Minister w sprawie możliwości składania takich skarg i zażaleń przez związku zawodowe i organizacje pracodawców. Czy popiera Pani Minister takie rozwiązanie?
4. Czy w systemie Rady Europy, w zakresie zdefiniowanym przez Europejską Kartę Społeczną wraz z ewentualnymi protokołami dodatkowymi, istnieją jeszcze inne procedury umożliwiające składanie skarg lub zażaleń przez związki zawodowe i organizacje pracodawców lub inne osoby prawne prawa wewnętrznego przeciwko państwu-stronie Karty i protokołów? Jeśli tak, to uprzejmie proszę o ich krótkie scharakteryzowanie.
5. Jaki jest stosunek Pani Minister do faktu, iż osoby prawne prawa wewnętrznego - związki zawodowe i organizacje pracodawców - mogą (mogłyby) w systemie Rady Europy, w zakresie zdefiniowanym przez Europejską Kartę Społeczną wraz z ewentualnymi protokołami dodatkowymi, składać skargi i zażalenia na państwo członkowskie, w tym Polskę? Jak ocenia Pani skuteczność tych procedur?
6. Czy w innych organizacjach międzynarodowych poza Radą Europy oraz Międzynarodową Organizacją Pracy (czego dotyczy odrębna interpelacja) istnieją jeszcze inne procedury umożliwiające składanie skarg lub zażaleń przez związki zawodowe i organizacje pracodawców lub inne osoby prawne prawa wewnętrznego przeciwko państwu członkowskiemu? Jeśli tak, to uprzejmie proszę o krótkie scharakteryzowanie tych procedur.
Łączę wyrazy szacunku
Poseł Karol Karski
Warszawa, dnia 3 lipca 2006 r.