Szanowny Panie Ministrze! Do Klubu Parlamentarnego PiS wpłynęło pismo zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej ˝Projekt˝ z
Szanowny Panie Ministrze! Do Klubu Parlamentarnego PiS wpłynęło pismo zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej ˝Projekt˝ z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim, w którym podnosi się szereg zarzutów wobec działań Banku PKO BP S.A. Zarzuty te dotyczą w szczególności następujących faktów:
Bank PKO BP S.A. stosuje oprocentowanie kredytów jednostronnie ustaloną stopą procentową. Wydaje się, że taka praktyka nie jest zgodna z przepisami prawa bankowego. Zmiana stopy oprocentowania nie następuje bowiem ani w drodze czynności prawnej, ani w drodze aktu prawnego. Należy zwrócić uwagę, że stopa procentowa kredytów zaciągniętych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.12.1988 r. została ustalona, po zmianie wynikającej z Dz. U. z 1989 r. Nr 22, poz. 118, na 3%. Przepisy wykonawcze, w zakresie oprocentowa nia i umarzania kredytów udzielonych na podstawie wyżej wymienionego rozporządzenia, obowiązują nadal. Nieprawidłowość działań banku wydaje się potwierdzać uchwała SN z dnia 19.05.1992 r., sygn. akt III CZP 50/92, w której Sąd stwierdził: ˝Postanowienie umowy kredytu, w którym przyjęto, że kredytodawca jest uprawniony do zmiany stawek oprocentowania, jest bezskuteczne, jeżeli w umowie nie określono jednocześnie konkretnych okoliczności, od jakich zmiana ta jest uzależniona˝.
Bank stosuje anatocyzm, czyli liczy odsetki od niespłaconego kapitału i naliczonych wcześniej odsetek bankowych. Odsetki można bowiem naliczać od wykorzystanego kredytu, a nie ulega wątpliwości, że nie należą do niego odsetki bankowe. Należy zwrócić uwagę na fakt, że stosowanie anatocyzmu dopuścił art. 2 ust. 1 ustawy z 28.12.1989 r. o uporządkowaniu stosunków kredytowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 74, poz. 440). Przepis ten miał jednak charakter wyjątku od reguły, co zostało potwierdzone w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Ponadto zwracający się z prośbą o interwencję podnosi, że nie jest wykonywany przepis art. 121 ust. 3 prawa bankowego z 1989 r. (obowiązującego na mocy art. 193 prawa bankowego z 1997 r.), który zobowiązywał Radę Ministrów do zapewnienia pokrycia różnic wynikających z ulgowego oprocentowania i umorzenia kredytów określonych w ust. 2 tego przepisu. Wydaje się, że niewykonanie ustawowego obowiązku może stanowić naruszenie wynikającej z art. 64 Konstytucji RP ochrony praw majątkowych.
Problem nadmiernego zadłużenia dotyczy wielu spółdzielni mieszkaniowych w Polsce. Skutki tego zadłużenia ukazuje raport NIK, zgodnie z którym w okresie 1996 - I półrocze 2000 Bank PKO otrzymał łącznie 4 300 mln zł. W tym okresie zadłużenie kredytobiorców zmalało jedynie o 1 892, 7 mln zł.
Według danych Ministerstwa Budownictwa, zadłużenie kredytobiorców na koniec 2005 r. wynosiło łącznie 10 068 mln zł, w tym odsetki przejściowo wykupione przez budżet - obciążające członków spółdzielni wynoszą 7 416, 7 mln zł. Ministerstwo nie wie przy tym, ile kredytów udzielił bank i ile pieniędzy (w tym budżetowych) już otrzymał.
Przedstawiony wyżej problem niewątpliwie dotyczy polityki państwa i ma charakter zasadniczy. W wyniku opisanych wyżej praktyk wielu członków spółdzielni jest nadmiernie obciążona spłatą według tzw. normatywu i nie jest w stanie wykonywać tych zobowiązań. Ponadto wielu spółdzielców jest zmuszonych spłacić zadłużenie kredytowe kosztem zobowiązań wobec spółdzielni.
Czy jest możliwe zbadanie zasadności przedstawionych wyżej zarzutów i podjęcie stosownych działań? I również czy może pan rozważyć możliwość przygotowania zmian legislacyjnych w zakresie pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych?
Z poważaniem
Poseł Łukasz Zbonikowski
Włocławek, dnia 5 lipca 2006 r.