Polska intensywnie zabiega o nowe inwestycje zagraniczne. Jedną z zachęt dla potencjalnych inwestorów stanowi
Polska intensywnie zabiega o nowe inwestycje zagraniczne. Jedną z zachęt dla potencjalnych inwestorów stanowi możliwość skorzystania przez nich z dofinansowania z funduszy strukturalnych przyznanych Polsce. Najpopularniejszym wśród inwestorów programem umożliwiającym bezpośrednie dofinansowanie planowanej inwestycji jest tzw. Poddziałanie 2.2.1 Wsparcie dla przedsiębiorstw dokonujących nowych inwestycji w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego ˝Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw˝. Zgodnie z regułami przewidzianymi dla tego programu o dofinansowanie konkurują tylko te projekty przedsiębiorców, które spełniają wszystkie wymogi formalne zawarte w ustawie z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji. Tym samym na dofinansowanie mogą liczyć tylko te projekty, które obejmują koszty kwalifikowane wymienione w tym akcie. Do takich kosztów zalicza się między innymi wydatki na środki trwałe, takie jak maszyny czy urządzenia, ale także pod pewnymi warunkami wydatki na wartości niematerialne i prawne, a więc na przykład nabycie licencji na korzystanie z oprogramowania komputerowego, które wiąże się z planowaną inwestycją.
Departament Instrumentów Wsparcia w Ministerstwie Gospodarki, który dokonuje oceny formalnej składanych wniosków w ramach Poddziałania 2.2.1, powinien kierować się przepisami ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi. Jednakże często wydaje się, że praktyka Departamentu jest odmienna, gdyż wnioski o dofinansowanie są odrzucane na etapie oceny formalnej pomimo spełnienia przez nie wszystkich wymogów przedstawionych we wcześniej wymienionej ustawie, a tym samym decyzja o odrzuceniu danego wniosku jest nie tylko uznaniowa, ale także wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.
Przykładem takiej sytuacji może być sposób rozpatrywania wniosku o dofinansowanie złożonego przez przedsiębiorcę, który planuje znaczącą dla regionu Polski południowej inwestycję o łącznej wysokości ponad 15 mln zł i zatrudnienie co najmniej 40 osób. Jednym z kosztów kwalifikowanych, o których pokrycie w ramach Poddziałania 2.2.1 wnioskował ten przedsiębiorca, było nabycie licencji na korzystanie z oprogramowania komputerowego do maszyn i urządzeń produkcyjnych. Należy przypomnieć, iż zgodnie z przepisami ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji wydatkami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są, między innymi, wydatki stanowiące cenę nabycia wartości niematerialnych i prawnych polegających na nabyciu licencji, pod warunkiem iż będą one spełniały następujące warunki:
a) wartości niematerialne i prawne będą wykorzystywane wyłącznie przez przedsiębiorcę otrzymującego pomoc regionalną,
b) wartości niematerialne i prawne będą nabyte od osoby trzeciej na warunkach nieodbiegających od normalnych praktyk inwestycyjnych,
c) wartości niematerialne i prawne będą stanowić własność przedsiębiorcy przez okres co najmniej 5 lat,
d) wartości niematerialne i prawne podlegają amortyzacji zgodnie z odrębnymi przepisami.
Zdaniem Departamentu Instrumentów Wsparcia oprogramowanie komputerowe przedstawione we wniosku ww. przedsiębiorcy nie może stanowić kosztów kwalifikowanych. Z posiadanych przeze mnie informacji wynika, że podstawą takiego twierdzenia było przeświadczenie Departamentu Instrumentów Wsparcia, iż warunek wykorzystywania licencji wyłącznie przez przedsiębiorcę otrzymującego dofinansowanie oznacza, że tylko tzw. licencje wyłączne na korzystanie z oprogramowania mogą być kosztem kwalifikowanym, a więc takie oprogramowanie, które zostało stworzone tylko dla danego beneficjenta.
Należy podkreślić, iż dla takiej interpretacji brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych. Przepisy ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji posługują się ogólnym pojęciem wartości niematerialnych i prawnych, obejmującym wszystkie licencje, a nie jedynie licencje wyłączne. Co więcej, taka interpretacja byłaby także nieracjonalna z gospodarczego punktu widzenia, gdyż ogromna większość nabywanych maszyn i urządzeń wymaga dla swojego działania oprogramowania komputerowego, które w praktyce nabywane jest w drodze nabycie licencji niewyłącznej, a więc dostępnej wszystkim nabywcom maszyn i urządzeń.
Ponadto Departament Instrumentów Wsparcia w liście do przedsiębiorcy wysunął argument, iż w jego przypadku nabycie licencji nie stanowi tak naprawdę nabycia licencji, chociaż na coś wprost przeciwnego wskazują posiadane przez ten podmiot umowy licencyjne.
Z posiadanych przeze mnie informacji wynika, iż błędna interpretacja przepisów ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji dokonana przez Departament Instrumentów Wsparcia Ministerstwa Gospodarki miała miejsce nie tylko podczas oceny wniosku, o którym wspomniałem, ale dotknęła także innych potencjalnych inwestorów. Tym samym także wnioski innych inwestorów zostały odrzucone bez odpowiedniej i poprawnej analizy.
Co więcej, Departament Instrumentów Wsparcia Ministerstwa Gospodarki odmawia przyznania przedsiębiorcom prawa do odwołania w trybie KPA, pomimo iż jego rozstrzygnięcia mają charakter decyzji administracyjnych. Jedynie na ostatnim etapie procedury udzielania wsparcia dochodzi do zawarcia umowy cywilnoprawnej między Ministrem Gospodarki a beneficjentem, w stosunku do której można wyłączyć procedury odwoławcze w trybie KPA. Tym samym, poza zawarciem ww. umowy, wszystkie sprawy rozstrzygane w ramach procedury udzielania wsparcia spełniają przesłanki postępowania administracyjnego. Takie stanowisko wydaje się tym bardziej trafne, iż ustawa o finansowym wspieraniu inwestycji nie zawiera żadnego przepisu, który wyłączałby procedurę udzielania wsparcia spod regulacji KPA.
W efekcie zamiast rzetelnego podejścia do kwestii tak ważnych gospodarczo i społecznie, jak zdobywanie nowych inwestorów, a co za tym idzie, tworzenie nowych miejsc pracy oraz wprowadzanie nowych technologii, mamy do czynienia z uznaniowością w przyznawaniu środków unijnych, która nie znajduje i nie może znaleźć żadnych podstaw prawnych w obowiązujących przepisach.
W związku z powyższym pozwalam sobie zadać następujące pytania:
1. Czy Minister zamierza skontrolować działalność Departamentu Instrumentów Wsparcia Ministerstwa Gospodarki w zakresie sposobu oceny wniosków o dofinansowanie w ramach Poddziałania 2.2.1 ˝Wsparcie dla przedsiębiorstw dokonujących nowych inwestycji˝?
2. Czy Minister umożliwi przedsiębiorcom, których wnioski zostały odrzucone po dokonaniu oceny formalnej przez Departament Instrumentów Wsparcia Ministerstwa Gospodarki, skorzystanie z przysługującego im prawa do odwołania w trybie KPA?
3. Czy Minister podejmie odpowiednie kroki w celu dopuszczenia do dalszych etapów postępowania w ramach Poddziałania 2.2.1 przedsiębiorców, którzy zostali wykluczeni z tego postępowania na podstawie błędnej i niezgodnej z prawem interpretacji przepisów ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji dokonanej przez Departament Instrumentów Wsparcia Ministerstwa Gospodarki?
4. Jakie działania zamierza podjąć Minister w celu ograniczenia przypadków odrzucania przez Departament Instrumentów Wsparcia Ministerstwa Gospodarki wniosków o dofinansowanie, na podstawie decyzji o charakterze uznaniowym, w czasie najbliższej (trwającej w czerwcu br.) tury składania wniosków w ramach Poddziałania 2.2.1.?
Z poważaniem
Poseł Krzysztof Mikuła
Katowice, dnia 11 lipca 2006 r.