Szanowny Panie Ministrze! Amalgamat, inaczej ortęcie, jest fizykochemicznym połączeniem rtęci z opiłkami jednego metalu
Szanowny Panie Ministrze! Amalgamat, inaczej ortęcie, jest fizykochemicznym połączeniem rtęci z opiłkami jednego metalu lub stopu kilku metali. Po raz pierwszy został zastosowany jako wypełnienie zęba w 1819 r. w Anglii.
Amalgamat mimo swoich dużych zalet, do których można zaliczyć dużą wytrzymałość mechaniczną, trwałość kształtu, długotrwałe działanie bakteriobójcze, względną odporność na wilgoć podczas zakładania wypełnienia oraz krótszy czas potrzebny na założenie w porównaniu z innymi materiałami, wywołuje liczne kontrowersje związane z występowaniem związków rtęci w tymże. Do innych wad należy zaliczyć:
a) brak wiązania materiału ze szkliwem i zębiną (adhezja),
b) wymaga nadania ubytkowi kształtu retencyjnego (podcięć) w obrębie zdrowych tkanek zęba w celu utrzymania się w nim materiału,
c) korozję i śniedzenie (tylko w przypadku złego założenia i/lub wypolerowania powierzchni wypełnienia),
d) bardzo dobre przewodnictwo ciepła powoduje, że może być odczuwany ból przy przyjmowaniu bardzo gorących lub zimnych posiłków, wymaga zastosowania cementu jako podkładu.
Amalgamat dentystyczny był do niedawna najczęściej stosowanym wypełnieniem dentystycznym. Aktualnie pomimo szerokiej dostępności innych materiałów wypełniających stosowany jest na znaczną skalę. Zgodnie ze stanowiskiem Ministra Zdrowia w sprawie wyrobów medycznych zawierających rtęć możliwość skażenia środowiska rtęcią przez amalgamatowe wypełnienie dentystyczne należy ocenić jako wysoce prawdopodobną, mimo że zawartość rtęci w wypełnieniu jest niewielka. Ryzyko to wynika ze skali stosowania wypełnień - według informacji uzyskanych z Narodowego Funduszu Zdrowia w I półroczu 2005 r. wykonano blisko 6 402 173 wypełnień dentystycznych z użyciem amalgamatu. Należy w tym miejscu podkreślić, iż liczba ta nie odwzorowuje faktycznej skali zjawiska, gdyż dotyczy ona wyłącznie świadczeń kontraktowanych.
Należy również nadmienić, iż amalgamat najbardziej oddziałuje i emanuje na stomatologów, którzy są narażeni na szkodliwe działanie w związku z zarabianiem i zakładaniem materiału, przy jego uszkodzeniu i usuwaniu, jak również przy bezpośrednim kontakcie, ponieważ tylko wtedy rtęć występuje częściowo w postaci niezwiązanej ze stopami metali i w takiej formie jest toksyczna, choć praktycznie ten problem został wyeliminowany przez stosowanie amalgamatu w kapsułkach.
W tym zakresie zgłaszam interpelację poselską:
1. Ile przeciętny pacjent absorbuje rtęci na dobę ze swoich wypełnień amalgamatowych. Jaki jest procent dawki dobowej uznany według laboratoriów za dawkę bezpieczną dla zdrowia? Czy w przypadku ewentualnego posiadania znacznej liczby wypełnień może to narazić pacjenta na dolegliwości zdrowotne?
2. Czy rozważa się zastąpienie amalgamatu innego rodzaju wypełnieniami? W jakim okresie należy spodziewać się całkowitej eliminacji stosowania tychże wypełnień?
3. Czy kierowane przez Pana Ministerstwo Zdrowia ma zamiar wydać poradnik dla pacjentów, w którym znalazłyby się informacje o możliwych konsekwencjach stosowania amalgamatu?
4. Kiedy ministerstwo nałoży obowiązek stosowania separatorów przez publiczne i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, mających na celu utylizację zużytych uzupełnień amalgamatowych, np. jak to ma miejsce obecnie w Czechach?
Z poważaniem
Poseł Józef Rojek
Tarnów, dnia 13 lipca 2006 r.