Panie Ministrze! 2 marca 2006 r. wejdą w życie przepisy ustawy uchwalonej 28 lipca
Panie Ministrze! 2 marca 2006 r. wejdą w życie przepisy ustawy uchwalonej 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398). Główny celem wprowadzenia nowych regulacji było obniżenie opłat sądowych i jest to słuszna idea, godna poparcia. Jednakże nie dla wszystkich osób podlegających tej ustawie zmiany okazały się korzystne. W zdecydowanie gorszej sytuacji, w porównaniu ze stanem obecnym, znaleźli się przedsiębiorcy, którzy od 2 marca 2006 r. w niektórych sprawach gospodarczych będą zmuszeni ponieść wyższe koszty sądowe. Na mocy art. 29-34 powołanej ustawy wyższe będą koszty w wielu kluczowych dla przedsiębiorców kwestiach, dla przykładu opłata od wniosku o ogłoszenie upadłości wzrośnie aż pięciokrotnie, z 200 zł do 1000 zł. Również postępowania upadłościowe, układowe i naprawcze będą droższe. Jest to rozwiązanie szczególnie krzywdzące dla małych przedsiębiorców, których już przy obecnych kosztach nie stać na procesowanie się. Wysokość kosztów sądowych przewidzianych w nowej ustawie skutecznie ograniczy kierowanie części spraw do sądu. Tym samym dla wielu firm fikcją staje się prawo do sądu. Zapora w postaci wyższych kosztów sądowych spowoduje, że część przedsiębiorców będzie zmuszona zrezygnować z dochodzenia swoich praw przed sądem. Ponadto z praktyki wynika, że przedsiębiorcy znacznie rzadziej mogą liczyć na zwolnienie z kosztów sądowych niż osoby fizyczne. Muszą oni wykazać, że nie mają dostatecznych środków na ich uiszczenie. Jednak wysokość tych środków ani sposób ich wykazania nie zostały jednoznacznie uregulowane w ustawie, co powoduje kolejne problemy. Wydaje się, że głównym celem, jakiemu miała służyć ta zmiana, była chęć odciążenia sądów gospodarczych, do których rocznie trafia ponad milion spraw. Postulat ten nie może być jednak realizowany kosztem przedsiębiorców. Tym bardziej że postępowania przed sądami gospodarczymi toczą się bardzo długo - czasami sam spór traci na aktualności albo firma upada. A wzrost kosztów sądowych wcale nie gwarantuje sprawniejszego procesu ani skuteczniejszej egzekucji wyroków.
Z uwagi na powyższe pragnę zadać panu następujące pytania, na które oczekuję odpowiedzi:
1. Czy postulat usprawnienia pracy sądów gospodarczych i próba ich odciążenia musi się odbywać kosztem poszkodowanych przedsiębiorców?
2. W jakim stopniu podwyższenie kosztów sądowych dla przedsiębiorców w niektórych sprawach gospodarczych jest zgodne z główną ideą ustawy, która miała obniżyć wysokość opłat sądowych?
3. Dlaczego instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, która dla mniejszych firm stanowi szansę na dochodzenie swoich praw przed sądem, nie została uregulowana w sposób przejrzysty i jednoznaczny?
Z poważaniem
Poseł Adam Ołdakowski
Bartoszyce, dnia 9 stycznia 2006 r.